Yüzyıllar sonra ve bu anıtsal figür hakkında hala hayranlık uyandırmayan çok az şey var. Yine de şaşkınlığa ek olarak, Belzoni’nin heykele ilk bakışını anlatması da çok farklı bir boyuta işaret ediyor: çürüme:

Bu harabelere girdiğimde, ilk düşüncem, götürmem gereken devasa büstü incelemekti. Onu bedeninin ve sandalyesinin kalıntılarının yanında, yüzü yukarı bakacak şekilde ve görünüşe göre İngiltere’ye götürülme düşüncesiyle bana gülümseyerek buldum.

Şunu söylemeliyim ki, güzelliği beklentilerimi aştı, ama büyüklüğü ile değil. Norden’in kendi zamanında yüzü aşağı bakacak şekilde yatarken bahsettiği heykelin kesinlikle aynısı olması gerektiğini gözlemledim, bu da korunmasının nedeni olmalıydı. Bir patlama ile vücudun geri kalanından büstü kimin ayırdığını ya da büstün kimin tarafından yukarı doğru döndürüldüğünü iddia etmeyeceğim.

Yerleştiği yer, tapınağa açılan ana “geçidin kenarıyla neredeyse aynı hizadaydı; ve yanında devasa bir kafa daha olduğu için, Luksor ve Carnak’ta görülebilecekleri gibi, kapının her iki yanında birer tane olabilir.

Diodorus Siculus’un tarif ettiği keyifli ‘kusursuz’ heykel ile karşılaştırıldığında, kırık beden ve onun dağınık kalıntılarının görüntüsü gerçekten üzücü. Shelley’nin hayal gücünü yakalayan şey, heykelin kaldırıldığı sırada düştüğü bakımsızlık durumuydu, çünkü sonesi, firavunun heykelin kaidesine yazılan sözlerinin küstahlığıyla alay ediyor:

Antik bir ülkeden bir gezginle tanıştım
Kim dedi: İki büyük ve gövdesiz taş bacak
Desart içinde durun. Yakınlarında, kumda
Yarım battı, paramparça bir yüz yalan, kaşlarını çattı,
Ve buruşuk dudak ve soğuk emir alayıyla,
Heykeltıraşının bu tutkuların iyi okuduğunu söyle
Hayatta kalan, bu cansız şeylere damgasını vuran,
Onlarla alay eden el ve besleyen kalp:
Ve kaide üzerinde şu kelimeler belirir:
Benim adım Ozymandias, kralların kralı:
Benim eserleri bak, siz güçlü ve umutsuzluk!’
Geriye kalan dışında hiçbir şey yok. Çürümeyi tamamla
O devasa enkazın sınırsız ve çıplak
Yalnız ve düz kumlar çok uzağa uzanır. 

Sanki ‘Kralların kralı siz misiniz? Şuna bakın ki, çalışmalarınız gerçekten de aşıldı ‘, Shelley’nin mesajı, Dünya üzerindeki gücün doğasının geçici olduğu ve hiçbir işin, ne kadar büyük olursa olsun, zamanın tahribatından kaçamayacağıdır. MacGregor, 100 Nesnede Dünya Tarihinde Ramesses heykeline ilişkin çalışması için İngiltere’deki Gateshead yakınlarındaki bir tepenin üzerinde duran Kuzey Meleği modern heykelinin heykeltıraşı Anthony Gormley ile röportaj yaptı.

Çelik yapısı yirmi metre yüksekliğinde, kanatları elli metreden fazla genişliyor ve bir zamanlar madenciler tarafından kurulan on sekizinci yüzyılda bir yerleşim yeri olan Low Fell’in güney kenarına bakıyor. Heykelin kendisi, bir zamanlar Gateshead’in madencilik tarihinin ayrılmaz bir parçası olan ve şimdi “1990’ların başından beri yeşil alan olarak tanınan eski bir maden ocağı küpü banyosunun üzerine oturtulmuş.

Gateshead Konseyi’nin arka plan belgesine göre, Gormley meleğin yerine getirdiği üç işlevden söz ediyor: ‘Öncelikle tarihi bir görev, bize bu sitenin altında kömür madencilerinin karanlıkta iki yüz yıl çalıştığını, ikincisi ise geleceği kavramak ve geçişimizi ifade etmek için. Endüstriden bilgi çağına ve son olarak umut ve korkularımızın odağı olmak için bir heykel evrimleşen bir şeydir.

Gormley, MacGregor’un Ramesses büstü üzerine yazdığı eserine yaptığı katkılarda, granit heykelin materyalinde, esas ‘heykelin bekleme niteliğinin’, yani burada insan yaşamının biyolojik zamanı arasındaki ilişkinin aktarıldığını belirtiyor. Dünyada ve üzerine fikirlerimizi yazdığımız jeolojik zamanın çağlarındaydı.

Heykeller yaşam ölürken varlığını sürdürür, heykeli ölümle diyalog haline getirir, insan niyetinin geçiciliği üzerine bir meditasyon yapar. Belzoni’nin günlüğü de benzer bir yansıma sundu: “Bana, uzun bir çatışmadan sonra hepsi“ yıkılan ve çeşitli tapınaklarının kalıntılarını eski varoluşlarının tek kanıtı olarak bırakan bir devler şehrine girmek gibi görünüyordu.

Bir heykeli çevreleyen ısrar havasına ve arkasındaki insan elinin ısrarına rağmen anıtlarımız zamanın tahribatına yenik düşüyor. Değişen fiziksellikleri ya da bulundukları yerler olsun, bu değişiklikler bir anıtın yapımını bildiren niyetliliği geri dönülmez bir şekilde dönüştürür. Bugün Ramesses heykeli, mekana hakim olduğu British Museum’un Dördüncü Odası’nda duruyor.

Antik çağda çeviri
Osmanlı’da Çeviri Tarihi
türkiye’de çeviri tarihi
Sözlü çeviri tarihi
İlk tercüman kimdir
Çeviri tarihi makale
Cumhuriyet dönemi çeviri faaliyetleri
Antik dönemde çeviri

Ancak, bir zamanlar çok iyi olanı normalleştirme etkisine sahip bir müze parçası olarak bugünkü konumu hakkında bir şeyler var, çünkü artan her yerde ve erişimde, artan bir sıradanlık duygusu geldi.

Her biri akıllı telefonlarıyla fotoğraf çeken ve onları internette dolaştıran yüzbinlerce ziyaretçi; ön tarafına Ramesses basılmış sehpa kitapları ve bez çantalar; her ortaya çıkış, firavunun “mirasının günümüzün ayrılmaz seyirci ve ticarileştirme rejimleri içinde sahiplenilmesinin bir bayağılık, sınırlama havası yaratır.

Ramesses gerçekten de imajını ölümsüzleştirmeye kalkışmıştı, ama gittikten sonra benzerlerine ne olduğunu kontrol edemiyordu. Tüm imparatorluk ihtişamı ve gösterişli övgülerine rağmen, ulaşılamaz görünen bir şey sonunda yakalandı ve evcilleştirildi. İmparatorluğun geçici doğası üzerine yapılan bu meditasyon, kültürel çevirinin hermenötik projesi için önemli dersler içeriyor.

Ramesses’in granit mirası gibi, metni bir yazarın vizyonunun özü olarak anıtsallaştırmak, zamanın geçmesiyle reddedilen bir kalıcılık, bir vizyon ve kasıtlılık sürekliliğini varsaymaktır. Okuyucunun bakış açısından, burada ve şimdi yazar çoktan ölü ve gömülüdür ve metin geçmişin bir kalıntısıdır. Bir çalışmanın zaman içinde ortaya çıkma şekli yazarın kontrolü dışındadır; sadece kumdaki ayak izidir.

Eylem Özerkliği

Etik ve uluslararası ilişkiler konuları ile giderek daha fazla ilgilenmeye başladıkça, Ricoeur, ister yazarın figürünü nasıl yorumladığımız, ister de dünyadaki insan eylemini anlamak için bir temel olarak anlam.

Eylemlerin uzay ve zamanda izlerini bıraktığını ve yazarların metinleri gibi ‘okunabilen’ ‘izler’ bıraktığını ileri sürdü. Her gün ve hayatımız boyunca her türden insan işi yaratır ve bunlarla ilgileniriz. Bunlardan bazıları, insan eyleminin “belgeleri”, “eylemleri” ve “kayıtları” gibi “resmi” dir.

The post Tarihte Çeviri Hikayesi – Kültürel Çeviri – Kültür Nasıl Aktarılır? – Çeviri Kültürü Korur Mu? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.

Sosyal ya da dini tarihçiler tarafından incelenen mahkeme ifadelerinin papalık Engizisyonu görevlileri tarafından Latince’ye çevrilmiş olması önemli midir? Ya da erken modern meydanlarda vaizler tarafından verilen vaazların, yerel dillerin orijinal kod değiştirme yerine Latince olarak yazılması ve yayınlanması ne kadar önem taşır?

Bu soruların yanıtları, arşiv kaynaklarının incelenme ve yorumlanma yolları için güçlü çıkarımlara sahiptir. Metin üretimini çevreleyen maddi faktörleri ve sosyal süreçleri anlamak, tarihçilerin kaynaklarını ilk bakışta tanımlamaların ötesinde sorgulamalarını gerektirir.

Kültürel işlemlere ve bu alışverişlerde yer alan tarafların oynadıkları rollere odaklanmak, güvenilirlik (bunu kimin, hangi amaçla ve kimin için yazdığını veya ürettiğini) ve nihayetinde güven hakkında daha fazla soruya yol açar.

Tartışmamızla daha az ilgili olmayan daha geniş bir konu, tarihçinin görevinin varsayılan kapsamıdır. Tarihçinin eserlerinin basit bir şekilde toplanması ve sıralanması (kim, neyi, nerede ve ne zaman tercüme etti) olarak popüler bir anlayış olsa da, tarihçinin görevinin aynı zamanda gerçekleri yorumlamak, anlatılar oluşturmak olduğu bir geleneği miras alırız ve böylece geçmişi yeniden anlamlı kılarız.

Doğru ayrıntılar için çabalayan tarihsel çalışma türünde kesinlikle yanlış bir şey yoktur. Yine de lanse ettiğimiz kitap dizisinin daha fazlası için çaba göstermesini istiyoruz: Kimin kime ve neden güvendiğini (veya güvenmediğini) sorar sormaz, verilerin sıralamasına bir spekülasyon öğesi girer; tarihçi, çeviriye dahil olan çeşitli aracıların bakış açısından hayal gücüyle düşünmek zorundadır ve bizim çalışmamız kısmen karakterler hakkında hikayeler anlatmaya dönüşür.

Bunda, ivmemizi, bilgi konusu daha az sorunlu olmayan, artık yaşlanan Yeni Edebiyat Tarihi hareketinden alıyoruz: bir ‘çeviriyi’ tanımlamak, ‘edebi’ olanı tanımlamaktan daha kolay değildir ve yorumlama ve anlam oluşturma ihtiyacı buradan kaynaklanır.

Anlatılarımız yine de birçok edebiyat tarihindekinden daha karmaşıktır, çünkü zorunlu olarak birden fazla dil alanı söz konusudur. Burada, diğerinin bilgisini üstlenmenin epistemolojik risklerinin ampirik, düşünümsel ve tümevarımsal bir yaklaşıma yol açtığı tarihsel croisée’den bazı derslerden faydalanabiliriz – biri “çeviri” eklemek isteyebilir.

Karşılaşmaların ayrıntılarından daha büyük, anlam veren tarih yapılarına kadar bu “aşağıdan yukarıya” çalışma duygusu, aktör-ağ teorisinin yöntemleriyle de yüzeysel olarak uyumludur. Bu tür yöntemler, bir tarihsel aktörün bir başkası adına konuşmayı düşündüğü için bilginin aktarıldığı ve dönüştürüldüğü karşılaşmalara odaklanır: Belki de aktör-ağ teorisyenleri çalışmalarına ‘çeviri sosyolojisi’ diyorlar.

Herhangi bir sosyal, kültürel veya dilsel sınır varsaymak yerine, ağların izini sürmek, ötekiyle ilgili hiçbir bilginin varsayılamayacağı ve hiçbir öngörüde bulunulamayacağı bir radikal güvensizlik durumu anlamına gelir. Tarihçinin çalışması, güvenin kazanılma yollarının izini sürebildiği ölçüde, aktör-ağ yaklaşımı kesinlikle ilgi çekicidir.

Vikipedi çeviri nasıl yapılır
Rönesans döneminde çeviri
Osmanlı’da Çeviri Tarihi
Antik çağda çeviri
İlk tercüman kimdir
Sözlü çeviri tarihi
türkiye’de çeviri tarihi
Cumhuriyet dönemi çeviri faaliyetleri

Bununla birlikte, aktör-ağ teorisyenleri Michel Callon ve Bruno Latour, ‘tercümeyi’ bir aktörün aldığı ya da kendisine bahşedilmesine neden olan müzakereler, entrikalar, hesaplamalar, ikna ve şiddet eylemleri olarak tanımladıklarında, konuşma yetkisi ya da başka bir aktör ya da güç adına hareket ederseniz, eylemlerin aşırı olumsuzluğu, herhangi birinin bir çevirmene gerçekten neden güvenebileceğinin çok az takdir edilmesini sağlar.

Aktör-ağ yaklaşımı, güvensizlik geçmişlerine yol açma eğilimindedir. Aksine, güvene dikkat etmeyi öneriyoruz: insanların gerçekten çevirmenlerin başkaları adına konuşmasına izin verdiği duygular ve mantığa yer veren noktalardır.

Başka bir soru, tarihçinin görevine ilişkin anlayışımızın geri dönüşü olmayan bir şekilde kültüre bağlı olup olmadığıdır. Avrupa-Amerikan kültürleri için tarih yazımı eski Yunanistan’da doğdu: Romalı filozof ve avukat Cicero, Herodot’u (MÖ 5. yüzyıl) “tarihin babası” olarak tanımladı. Ancak eski Yunancadaki ‘tarih’ terimi, bugün Avrupa-Amerikan kültürlerinde anlaşılandan oldukça farklı bir anlama geliyordu.

Aristoteles’e göre bir tarihçi, insan ilişkileriyle ilgilenen bir yazardı. Herodot, çalışmasını, doğrulanabilir olaylar kategorisine girmeyen logolar ve efsaneler (anlatı anlatıları) içeren olarak tanımlar. Kendisini geçmişle ilgili açıklamasından sorumlu olarak sunmaz, ancak Muses’ı otorite için çağırır.

Thukydides ve Xenophon gibi diğer antik Yunan tarihçileri, ἱστορία’yı (son zamanlarda ‘araştırma’ olarak tercüme edilmesine rağmen ‘tarih’) çeşitli şekillerde yazı yoluyla bir araştırma biçimi olarak anlamışlardır.32 Dolayısıyla bu tarih anlayışı tek ve sağlam bir gelenek değildir. devam ettiğimizi varsayabiliriz.

Aslında, eski Çin tarih yazımı ile bağlantılı olabilir. Örneğin, “Çin” in ilk kapsamlı tarihini ele alalım: Sima Qian’ın Shiji (Tarihçinin Kayıtları) adlı eseri c. Han hanedanlığı döneminde MÖ 90. Avrupa-Amerikalı çevirmenler ve akademisyenler, Shiji’yi “kayıtlar”, “anılar” veya “yıllıklar” olarak tanımladılar. Yazarı Sima Qian, “Büyük Katip, Büyük Tarihçi veya Büyük Tarihçi” olarak sunulur.

Shiji, yıllıklar, kronolojik tablolar, hazineler, kalıtsal evler ve biyografiler olarak adlandırılabilecek beş ayrı bölüm içerir. Antik Yunan tarihçiliğinde yazar, okuyucuyu anlatının doğruluğu ve güvenilirliği ve “yargılarının güvenilirliği” konusunda ikna etmeye çalışırken, Shiji’de metinde ön plana çıkan hiçbir otorite konumu yoktur.

Bileşik yapısından da anlaşılacağı gibi, Shiji’nin tutarlı ve ikna edici bir anlatı olması amaçlanmadı. Daha ziyade bilgiyi mümkün kılmak için üretilmiş ve bir araya getirilmiştir.

En azından başlangıçta, bu nedenle, antik Yunan ve Çin tarihlerinin ‘tarih’ yazımına iki uyumsuz yaklaşım sunduğu görünebilir: Antik Yunan tarihyazımında yazarlar, okuyucuyu güvenilirlikleri konusunda ikna ettiler ve çalışmalarını otoriter yapan da buydu; Sima Qian söz konusu olduğunda, metnin çeşitli kısımları birden fazla karşı-sesin konuşmasına izin verdiğinden, şeffaf bir yazar metin bağlantısı yoktur. Bununla birlikte, yazı yazısında ve onu izleyen Ren An’a yazdığı mektupta Sima Qian, yazarın niyetiyle bir bütün olarak metin arasında açık bir bağlantı kurar.

Herodot durumunda, güven büyük ölçüde yazarın itibarına bağlıdır (Herodot güvenilir bir tarihçi olduğunu iddia etmese bile); Shiji durumunda, yazılı materyalin değerine ve işi motive eden niyete güven duyulur.

The post Çeviri Tarihi Nasıl Başlar? – Çeviri Tarihi – Çevirinin Geçmişi – Çeviri Yaptırma – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.