Çeviri kuramları, çeviri sürecini anlamak, çevirmenlere yöntem ve yönelim sunmak için geliştirilmiştir. Bir çevirmen, metin üzerinde karar verirken yalnızca kişisel sezgilerine dayanmaz; aynı zamanda tarihsel olarak biriken kuramsal yaklaşımlardan da yararlanır. Eugene Nida’nın dinamik eşdeğerlik anlayışı, Lawrence Venuti’nin yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejileri, Hans Vermeer’in Skopos kuramı, Roman Jakobson’un anlam aktarımı üzerine düşünceleri, edebi çevirinin farklı boyutlarını anlamamıza yardımcı olur.

Bu yazıda, edebi çeviri ile çeviri kuramları arasındaki ilişki çok yönlü biçimde incelenecek; tarihsel gelişim, temel kuramlar, uygulama örnekleri ve çağdaş yaklaşımlar ışığında edebi çeviriye dair akademik bir perspektif sunulacaktır.

1. Çeviri Kuramlarının Doğuşu

Çeviri kuramları, Antik Yunan’dan beri tartışılan bir konudur. Cicero ve Horatius, çeviride “sözcüğü sözcüğüne” mi yoksa “anlamı” mı aktarmak gerektiğini tartışmışlardır. Bu ikilem, günümüzde bile çeviri tartışmalarının merkezinde yer alır.

2. Orta Çağ ve Rönesans Döneminde Çeviri Anlayışı

Orta Çağ’da kutsal metinlerin çevirisi ön plandaydı. Burada sadakat, ilahi sözün bozulmadan aktarılması anlamına geliyordu. Rönesans döneminde ise klasik metinlerin yeniden çevrilmesi, hümanist düşüncenin yükselmesine katkıda bulundu.

3. Modern Çeviri Kuramlarının Ortaya Çıkışı

20. yüzyılda dilbilim, edebiyat kuramı ve kültürel çalışmaların etkisiyle çeviri kuramları daha sistematik bir hâl aldı. Jakobson’un dilsel, içdilsel ve dillerarası çeviri ayrımı, modern çeviri biliminin temel taşlarındandır.

4. Sözcüğü Sözcüğüne ve Serbest Çeviri İkilemi

Çeviri tarihinde en çok tartışılan konulardan biri, “sözcüğü sözcüğüne çeviri” ile “serbest çeviri” arasındaki denge olmuştur. Sözcüğü sözcüğüne çeviri metnin biçimini korurken anlam kaybı riskini taşır; serbest çeviri ise hedef dilde akıcılık sağlarken kaynak metne sadakatsizlikle suçlanabilir.

5. Eugene Nida ve Dinamik Eşdeğerlik

Nida, özellikle İncil çevirileri üzerine geliştirdiği yaklaşımda, hedef okurun kaynak metin okuru ile aynı etkiyi yaşaması gerektiğini savunur. Bu anlayış, edebi çeviri için büyük önem taşır çünkü yalnızca kelime aktarımına değil, etkinin aktarımına odaklanır.

6. Lawrence Venuti ve Görünmez Çevirmen

Venuti, çevirmenlerin çoğu zaman “görünmez” olduğunu, çünkü çevirilerin hedef kültürde fazlasıyla yerelleştirilerek yabancı kültürel unsurların silindiğini belirtir. Ona göre yabancılaştırma, okura kaynak kültürü tanıtmak açısından daha etik bir yaklaşımdır.

7. Hans Vermeer ve Skopos Kuramı

Skopos kuramı, çevirinin amacını (skopos) ön plana çıkarır. Çeviri, belirli bir amaca hizmet ettiği için çevirmenin stratejileri bu amaca göre şekillenir. Bir çocuk kitabı çevirisiyle akademik bir metin çevirisi aynı kurallara bağlı olamaz.

8. Roman Jakobson ve Anlamın Aktarımı

Jakobson, çeviriyi yalnızca kelime aktarımı olarak değil, anlamın yeniden inşası olarak ele alır. Ona göre “şiir çevirilemez” sözü doğru değildir; şiir çevrilebilir, ancak farklı anlam katmanlarıyla yeniden üretilir.

9. Gideon Toury ve Betimleyici Çeviri Kuramı

Toury, çeviriyi normlar üzerinden inceler. Bir toplumda çeviri, belirli kurallar ve beklentiler çerçevesinde yapılır. Bu yaklaşım, edebi çevirinin tarihsel ve toplumsal yönünü anlamamıza yardımcı olur.

10. Çeviri Kuramları ve Edebi Türler

Roman, şiir, öykü, tiyatro metinleri gibi farklı edebi türler, çevirmenlere farklı kuramsal yaklaşımlar gerektirir. Şiirde ritim, kafiye ve ses uyumu öne çıkarken; romanda kültürel bağlam ve karakter anlatımı daha önemlidir.

11. Postkolonyal Çeviri Yaklaşımları

Çeviri, yalnızca dilsel değil, politik bir eylemdir. Edward Said’in oryantalizm eleştirisi, çeviride Batı’nın Doğu’yu nasıl temsil ettiğini tartışmaya açar. Postkolonyal yaklaşımlar, çevirmenin güç ilişkilerindeki rolünü sorgular.

12. Feminist Çeviri Yaklaşımları

Feminist çevirmenler, ataerkil dil yapılarının edebi çeviride yeniden üretilmesini eleştirir. Bu yaklaşıma göre, çeviri yalnızca bir aktarım değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliğini inşa etme alanıdır.

13. Kültürel Çalışmalar ve Çeviri

1990’lardan itibaren kültürel çalışmalar, çeviriyi yalnızca dilsel bir süreç değil, kültürler arası bir müzakere olarak görmeye başlamıştır. Bu bakış açısı, edebi çeviride kültürel kodların önemini vurgular.

14. Dijital Çağda Çeviri Kuramları

Çeviri teknolojilerinin gelişmesi, kuramların yeniden düşünülmesini gerektirir. Yapay zekâ temelli çeviri araçları, edebi çeviri için henüz yeterli değildir; çünkü üslup, ironi, metafor gibi katmanları çözümleyemezler.

15. Çevirmen Kimliği ve Kuramsal Çerçeve

Çevirmen, yalnızca teknik bir uygulayıcı değil; aynı zamanda bir yorumcudur. Çevirmen kimliği, benimsediği kuramsal çerçeveyle şekillenir. Venuti’nin dediği gibi, çevirmen “görünmez” olmak zorunda değildir; aksine, kültürel aracı olarak görünür hâle gelmelidir.

16. Uygulamalı Örnekler: Shakespeare Çevirileri

Shakespeare’in eserleri, çeviri kuramlarının sınandığı en önemli metinlerdendir. Türkçe çevirilerde kimi zaman yerelleştirme, kimi zaman yabancılaştırma stratejileri tercih edilmiştir. Örneğin, “To be or not to be” dizesinin “Olmak ya da olmamak” şeklinde aktarımı, sadeliği ve güçlülüğüyle kuramsal tartışmaların odağında yer alır.

17. Kuramların Birlikte Kullanımı

Pratikte çevirmenler tek bir kurama bağlı kalmaz; duruma göre farklı kuramsal araçlardan yararlanır. Bu da çevirinin hem sanat hem de bilim olduğunu gösterir.

Edebi çeviri, farklı dönemlerde farklı kuramsal çerçevelerle açıklanmaya çalışılmıştır. Antik dönemden modern çağa uzanan bu serüvende çeviri, kimi zaman sadakat ile özgürlük, kimi zaman yerelleştirme ile yabancılaştırma arasında bir denge arayışı olarak şekillenmiştir.

Bugün edebi çeviri, yalnızca diller arası bir aktarım değil; aynı zamanda kültürel, toplumsal ve politik bir eylemdir. Çeviri kuramları, bu eylemi anlamlandırmak için vazgeçilmez araçlardır. Ancak her metin, kendi bağlamı içinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle çevirmenler için en önemli beceri, kuramsal bilgiyi pratikle birleştirebilme yeteneğidir.

Edebi çeviri, kuramsal çerçevelerle desteklendiğinde yalnızca metinler arası değil, kültürler arası bir köprü kurar. Böylece edebiyat, evrensel bir iletişim aracı olma işlevini sürdürür.

Çeviri Yaptırma, dil ve çeviri dünyasına dair en güncel ve ilgi çekici içerikleri sunan bir kaynaktır. Bu platform, dilin gücünü ve çeviri sanatının derinliklerini keşfetmeyi seven herkes için eşsiz bir kaynak olarak tasarlanmıştır. Bizler, dilin iletişimdeki rolünü ve çevirinin kültürel bağlamdaki önemini her yönüyle ele alıyoruz. Sitemizde, çeviri türleri, terminoloji, lokalizasyon stratejileri, çeviri teknolojileri, çevirmenlik kariyeri ve daha birçok konuda ayrıntılı yazılar bulabilirsiniz. Her bir konuyu, okuyucularımıza en derinlemesine bilgilerle sunmaya özen gösteriyoruz. Farklı çeviri yöntemlerini, dilin farklı alanlardaki kullanımını ve çevirmenlerin karşılaştığı zorlukları en ince detaylarıyla ele alarak, bu alanda daha fazla bilgi edinmek isteyen herkes için kapsamlı bir rehber oluşturuyoruz. Ayrıca, dilin kültürel zenginliği ve farklılıklarının altını çiziyor, bu farklılıkların dil çevirisi üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Böylece, yalnızca dilin yapısını değil, aynı zamanda kültürel bağlamdaki değişimleri de anlamaya çalışıyoruz.

Çeviri Yaptırma, dilin büyüsüne kapılmış olan herkes için bir yolculuk ve öğrenme platformu olarak tasarlanmıştır. Her gün farklı dillerdeki metinlerin incelenmesi, çevrilmesi ve bu süreçte yaşanan deneyimlerin paylaşılması, dil öğrenicilerinin ve çevirmenlerin gelişimine katkıda bulunmaktadır. Sitemizi düzenli olarak takip ederek, dil çeşitliliği, kültürel zenginlik ve çeviri hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Çevirinin hem teknik hem de sanatsal yönlerini ele alırken, aynı zamanda çeviri sektöründeki en son yenilikleri ve gelişmeleri de gündeme getiriyoruz. Eğer dilin gücü ve çeviri dünyası sizi de cezbetmişse, bu blog sizin için vazgeçilmez bir kaynaktır. Her bir yazımızda, okuyucularımıza yeni bir bakış açısı kazandırmak ve dilin evrenselliğine dair farkındalık yaratmak amacıyla titizlikle araştırmalar yapıyoruz.

Dilin büyüsünü ve çeviri dünyasının sınırsız olanaklarını keşfetmeye hazır mısınız? Çeviri Yaptırma Blogu, bu büyülü yolculuğa çıkmak isteyen herkes için doğru adres. Bu blog, sadece bir çeviri rehberi değil, aynı zamanda dilin zengin tarihini, evrimini ve kültürlerarası köprüler kurmadaki rolünü keşfeden bir platformdur. Dil yolculuğuna bizimle katılın ve bilgiye aç bir zihinle, dünya çapında birçok dili bir araya getiren bu ilginç serüvene atılın. Çevirinin derinliklerine indikçe, her dilin kendine özgü bir hikayesi olduğunu ve bu hikayelerin çeviri aracılığıyla ne kadar farklı anlamlar kazandığını keşfedeceksiniz. Çeviri Yaptırma Blogu, dilin evrenselliğine ve çevirinin gücüne dair sizi bir adım daha ileriye taşımak için burada!

The post Edebi Çeviri ve Çeviri Kuramları first appeared on Web Tercümanlık.

Çeviri çalışmalarının giderek artan disiplinlerarası doğası, çeviri teorilerini çoğaltmıştır. Bununla birlikte, bir konudaki ortak ilgi, bir alanda veya yaklaşımda bir teori olarak kabul edilebilir olanın, diğerlerinde bir teorinin kavramsal gereksinimlerini karşılayacağının garantisi değildir. Batı’da, antik çağlardan on dokuzuncu yüzyılın sonlarına kadar, çeviri ile ilgili teorik ifadeler, dil ve kültür hakkında geleneksel olarak tanımlanmış düşünme alanlarına düştü: edebi teori ve eleştiri, retorik, gramer, felsefe.

Ve en sık alıntılanan teorisyenler oldukça sınırlı bir gruptan oluşuyordu. Yirminci yüzyıl çeviri teorisi, modern kültürün farklılaşmasını yansıtan çok geniş bir alan ve yaklaşım yelpazesini ortaya koymaktadır: sadece dilbilim, edebiyat eleştirisi, felsefi spekülasyon ve kültürel teori değil, deneysel çalışmalar ve antropolojik saha çalışması, tercüman eğitimi ve çeviri uygulaması.

Teorik kavramların ve eğilimlerin herhangi bir açıklaması, onları anlamak ve değerlendirmek için ortaya çıktıkları disiplin alanlarını kabul etmelidir. Aynı zamanda, geniş uzlaşma alanları değilse de yinelenen temaları ve ünlü topoiları bulmak mümkündür.

Louis Kelly, “tam” bir çeviri kuramının “üç bileşeni olduğunu savundu: işlevin ve amacın belirlenmesi; operasyonların tanımı ve analizi; ve hedef ve operasyonlar arasındaki ilişkiler hakkında eleştirel yorumdur”.

Kelly, tarih boyunca kuramcıların bu bileşenlerden birini diğerlerinin pahasına vurgulama eğiliminde olduklarını gözlemlemeye dikkat ediyor. En fazla vurguyu alan bileşen, ekleyeceğim, genellikle iyi çeviri için bir öneri veya reçeteye dönüşür.

Latin şair Horace, Ars Poetica adlı eserinde, çeviriye başvuran şairin ayırt edici şiir yazmak için belirli bir işlemden, yani kelimesi kelimesine sunumdan kaçınması gerektiğini ileri sürmüştür. Burada çevirmenin işlevi şiirsel yazarlığı inşa etmektir.

Alman filozof ve teolog Friedrich Schleiermacher, “Farklı Çeviri Yöntemleri” (1813) başlıklı bir konferansta, çeviride bir yabancılık etkisi yaratmak için yükseltilmiş dilde (“konuşma dili değil”) kelimesi kelimesine edebiyatçılığı savundu: ” çeviri, orijinalin dönüşlerini ne kadar yakından takip ederse, okuyucuya o kadar yabancı görünecektir ”. Schleiermacher için metinsel işlemler bilişsel etkiler yarattı ve kültürel ve politik işlevlere hizmet etti.

İşlevsel çeviri kuramı
Çeviri Kuramları – Radegundis Stolze
Çeviri stratejileri
Erek odaklı çeviri
Betimleyici çeviri kuramı
Sözlü çeviri kuramları
Skopos Kuramı örnekleri
Çağdaş çeviri kuramları

Bu işlemler, etkiler ve işlevler, tercümenin Napolyon savaşları sırasında bir Alman dili ve edebiyatı oluşturmaya yardımcı olup olmadığına göre edebi ve milliyetçi değerlere göre tanımlanmış ve değerlendirilmiştir.

Dilbilime dayanan ve dilin bilimsel veya değerden bağımsız bir şekilde ele alınma eğiliminde olan modern yaklaşımlarla bile, tek bir teorik bileşene yapılan vurgu, reçete ile bağlantılı olabilir.

1960’lar ve 1970’ler boyunca, dilbilim odaklı kuramcılar, çevirmen eğitimine rehberlik etmek için normatif ilkeler olarak hareket eden eşdeğerlik tipolojileri üreterek çeviri işlemlerinin tanımını ve analizini vurguladılar.

Bölüm girişlerindeki teorik eğilimlerin anketleri Kelly’nin yararlı planından hem yarar sağlamış hem de revize etmiştir. Bununla birlikte, bana göre, herhangi bir çeviri araştırması ve yorumundaki anahtar kavram, çevirinin göreceli özerkliği, onu yabancı metinden ve başlangıçta çeviri dilinde yazılmış metinlerden ayıran metinsel özellikler ve işlemler veya stratejiler olarak adlandıracağım şeydir.

Bu karmaşık özellikler ve stratejiler, çevirinin aracısız veya şeffaf iletişim olmasını engelleyen şeydir; yabancı metin üzerinde çalışarak hem kültürler arası anlayışa olanak tanır hem de engeller oluştururlar. Bu yüzyıl boyunca tekrar eden çevirinin imkansızlığı iddialarını doğruluyorlar. Yine de bazı ayırt edici özellikler ve stratejiler duygusu olmadan, çeviri asla kendi başına bir çalışma nesnesi olarak ortaya çıkmaz.

Çeviri teorisinin tarihi, aslında, çevrilen metnin göreceli özerkliği veya çevirmenin eylemleri ile diğer iki kavram arasındaki değişen ilişkiler dizisi olarak düşünülebilir: eşdeğerlik ve işlev. Eşdeğerlik, “doğruluk”, “yeterlilik”, “doğruluk”, “uygunluk”, “sadakat” veya “kimlik” olarak anlaşılmıştır; çevirinin yabancı metne nasıl bağlı olduğuna dair değişken bir kavramdır.

İşlev, çevrilen metnin, bilgi iletişimi ve kendi kültüründe yabancı metnin ürettiği ile karşılaştırılabilir bir yanıt üretilmesinden başlayarak çeşitli etkileri serbest bırakma potansiyeli olarak anlaşılmıştır. Ancak çevirinin etkileri de sosyaldir. ve kültürel, ekonomik ve politik gündemlere koşullanmışlardır: Evanjelik programlar, ticari girişimler ve kolonyal projeler ile dillerin, ulusal edebiyatların ve avangard edebi hareketlerin gelişimi.

İşlev, çevrilen metnin alıcı dile ve kültüre nasıl bağlı olduğuna dair değişken bir kavramdır. 1960’lar ve 1970’ler gibi bazı dönemlerde, çevirinin özerkliği, eşdeğerlik hakkındaki düşüncenin egemenliğiyle sınırlıdır ve işlevselcilik, teorik bir çıkmaza çözüm olur; 1980’ler ve 1990’lar gibi diğer dönemlerde, özerklik işlevselciliğin baskınlığıyla sınırlandırılır ve eşdeğerlik, daha önce yabancı metinden kaymalar veya sapmalar olarak ele alınan şeyleri kucaklayacak şekilde yeniden düşünülür.

Özerklik, denklik veya işlev olsun, belirli bir teorik kavramın değişen önemi, dilbilimsel ve edebi, kültürel ve sosyal çeşitli faktörler tarafından belirlenebilir. Yine de en belirleyici belirleme, belirli bir dil veya metinsellik teorisidir.

George Steiner, bir çeviri kuramının “tamamen örtüştüğü sistematik bir dil kuramını varsaydığını veya kanıtlanabilir tümdengelim ve uygulama kurallarına göre özel bir durum olarak türetildiğini” öne sürmüştür. Böyle bir dil teorisinin var olup olmadığından şüphe ediyordu. Ancak yine de çeviri üzerine düşüncelerini sunmadan önce kendi “inancını” özetlemeye devam etti.

Bir çeviri teorisi, örtük veya onaylanmamış kalan parçalı hipotezlerden daha fazlası olmasa bile, dil kullanımıyla ilgili belirli varsayımlara dayanır. Yüzyıllar boyunca varsayımlar iki büyük kategoriye ayrılıyor gibi görünüyor: araçsal ve yorumlayıcı.

Bazı çeviri kuramları, anlamların ya deneysel bir gerçekliğe atıfta bulunulduğu ya da esasen dilbilimsel olan ancak aynı zamanda pragmatik bir durumu da kapsayabilen bir bağlamdan türetildiği durumlarda, düşünce ve anlam ifade eden, araçsal bir dil kavramını varsaymıştır.

Diğer teoriler, anlamların gerçekliği şekillendirdiği ve değişen kültürel ve sosyal durumlara göre kaydedildiği, yorumlama, düşünce ve anlamın kurucusu olan hermenötik bir dil kavramını varsaymışlardır. Araçsal bir dil kavramı, nesnel bilginin iletişimine ayrıcalık tanıyan ve eşdeğerlik tipolojilerini formüle eden, iletişimin ötesinde herhangi bir işlev sorununu en aza indiren ve bazen tamamen dışlayan çeviri teorilerine yol açar.

Hermeneutik bir dil kavramı, yaratıcı değerlerin yorumlanmasına ayrıcalık tanıyan ve bu nedenle yabancı metindeki hedef dil yazısını tanımlayan ve bunu genellikle sosyal işlevler ve etkiler temelinde açıklayan çeviri kuramlarına götürür.

Bu dil ve çeviri kavramları açıkça soyutlamalardan başka bir şey değildir. Çeviri kuramlarının ve uygulamalarının herhangi bir açıklamasına veya sorgulanmasına katkıda bulunmadan önce, belirli tarihsel bağlamlarda analize ihtiyaç duyarlar.

Bölüm girişlerinde farklı teorik metinleri ve eğilimleri tanımlamak ve ayırt etmek için sezgisel araçlar olarak kullanılmıştır.

The post Çeviri Teorisi Nedir? – Çeviri Disiplini – Çeviri Araştırmalar – Çeviribilim – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.

Yürüyen bir kişi, atlayan bir balık, kamera bunları yavaşlatabilir, böylece yürüteçin giydiği giysilerin en küçük ayrıntısını, balığın pullarındaki su damlalarını görebiliriz. Bir çeviri gibi ve tüm açıklama ve anlama eylemlerinde olduğu gibi, hareketli kamera da sürece dahil olur: ‘Burada kamera alçalma ve yükselmelerinin kaynaklarına, kesintilerine ve izolasyonlarına, uzantılarına ve hızlanmalarına, genişlemelerine ve indirimler. Kamera, psikanalizin bilinçdışı dürtülere yaptığı gibi, bizi bilinçsiz optiği tanıtır.

İngiliz Pathé News tarafından hazırlanan ve Ordnance Survey için harita üretimiyle ilgili iki dakikalık bir öğenin yer aldığı 1965 tarihli bir haber filminde, bu boyutları çalışırken görebiliriz. Film, araştırmacılar tarafından araziyi “planlamak” için kullanılan uzman ekipmanın dış görünümü ile açılıyor.

Bir gözünü kısarak diğeriyle optik bir aletin vizörüne bakan bir adam belirir. Anlatıcı (1965), “alarma geçen, gözü kara bir adam ordusu” diyor (1965). Film, Ordnance Survey Commission’ın karargahında çalışan erkeklerin haritalarda kaplı ve spot ışıklarıyla aydınlatılmış masaları inceleyerek içten çekilmiş bir görüntüsünü kesiyor.

Anlatıcı konuşurken, bir kişi balmumu kaplı bir grafik kağıdındaki bir haritanın dış hatlarını izlemek için bir cetvel ve bir iğne kullandığından, hassas harita yapımının yakın plan çekimleri gösterilir. Bir diğeri, küçük sokak isimlerini kırmızı renkli bir haritaya yerleştirmek için neşter kullanıyor.

Bir haritanın baskı plakasını yapmak için, bize, Ordnance Survey için özel olarak tasarlanmış geniş bir kamera sistemi gerektiren bir işlem olan bir fotoğrafın çekilmesi gerektiği söylendi. Beyaz laboratuvar önlüğü giyen adamların mengene benzeri bir çerçeveye bir harita yerleştirip büyük bir iskelede tutulan kameranın önüne yerleştirmesini izliyoruz.

Anlatıcıdan, boyutunun dünyadaki en gelişmiş ve en doğru kamerası olduğunu öğreniyoruz. Kahverengi tulum giymiş bir adam, matbaa için kırmızı ve sarı boyayı hazırlıyor.

Anlatıcı, “Yolları, tepeleri ve yer adlarını gösteren bir harita farklı şekillerde birkaç kez fotoğraflanacak, çünkü” ürettikleri “titiz bloklardan” aynı anda yalnızca iki renk basılabiliyor, diyor (ibid). Başka bir adam renkli haritaları matbaadan toplar ve bir masa üzerinde düzenler. Makinenin bir saatte 5000 “yerinde” Mühimmat Araştırması haritası basacağını öğreniyoruz (aynı yerde).

Anlatıcı bize şu kapanış cümlesini bırakıyor: “Başka bir şeyle ünlü olmasaydık, harita yapımı İngiltere’yi” haritaya “koymak için yeterli olurdu.

Arazinin dış hatlarını ölçmek için kullanılan hassas teçhizatın yakın plan çekimlerinden ve adamların kağıt üzerinde Ordnance Survey haritalarını oluşturduklarını ve daha sonra basılı reprodüksiyonlar ürettiklerini gördüğümüz zarafetten, anlatıcının yorumuna ve görüntülerine kadar. Neşter ve pusula tutan gözlüklü adamlar, bu filmle ilgili her şey bize harita yapımının bir bilim olduğunu söylüyor; doğruluk ve kesinliğin diğer tüm özelliklerin üzerinde değerlendirildiği oldukça karmaşık bir görevdir.

Çeviribilim disiplinlerarasılık
Erek odaklı çeviri
İşlevsel çeviri kuramı
Diller arası çeviri örnekleri
Çeviribilimpdf
Erek odaklı çeviri kuramı
BETİMLEYİCİ çeviri kuramı
Çağdaş çeviri kuramları

Haber filmi, haritacılık uygulamasına hem bir ulusal gurur kaynağı “hem de kesinliğin bir güven kaynağı olarak doğruluk vektörü olarak sunulduğu bir tasvir sunuyor. Ancak bir anlayış eylemi olarak yorumlandığında, bu, savunulması gereken bir pozisyon olmaktan çok, kabul edilmesi gereken bir gerçektir.

“Metin yorumlama modeli, anlamanın yabancı bir psişik yaşamı hemen kavrayışla veya zihinsel bir niyetle duygusal bir özdeşleşmeyle ilgisi olmadığını öğretir. Sahiplenilen, hissedilen bir şey değil, metnin referansıyla serbest bırakılan, “bir dünyayı ifşa etme gücü” olan bir şeydir.

Anlama her zaman, okuyucunun mevcut yorumlamadaki konumu, okuyucunun paradigmatik somutlaşmış performansıyla aracılık ediyorsa ve metin artık yazarın niyetiyle yönlendirilmiyorsa, anlamını kendine uygun hale getirmek ne anlama gelir? 

Haritacılık dünyasına dönerek, benzer okuma, yorumlama ve anlama eylemlerinin mevcut olduğu bir uzaklaşma ve sahiplenme diyalektiği buluyoruz. Haritalar, çevirilerde olduğu gibi, “bir uzaklığı fethetmeyi amaçlayan yorumlardır: bilgisayar ekranlarımızda, satnav uygulamalarımızda, atlaslarımızda veya masaüstü kürelerimizde temsiller olarak görünürler ve normalde fiziksel olarak erişilemeyenler için kılavuz görevi görürler.

Yakın coğrafyamızdaki belirsizliklerle karşılaştığımızda, rehberlik kaynağı olarak haritalara yöneliyoruz. Tanıdık olmayan bir şehirde bir sokak haritasına bakarız ve aniden metropol önümüze açılır. Avukatlarını arayarak, okuyucu ve haritacı arasında söylenmemiş bir anlaşma yapılır; yansıttıkları bilgilerin yetki ve gerçekliğini kabul ediyoruz.

Bizi ayıran uzaklık nedeniyle doğrudan erişmemizin engellendiği dünyaları tam anlamıyla grafik haline getiren açıklamalar. Ve yine de, tanım gereği haritalar temsillerdir: üzerinde yaşadığımız bölgelerin yorumlayıcı yorumlarıdır ve bu nedenle de her zaman katkı sağlar.

Pek çok modern harita, on altıncı yüzyıl haritacı Gerardus Mercator tarafından navigasyonda kullanılmak üzere yaratılan bir projeksiyona dayanıyor. Mercator projeksiyonunun yüzlerce yıldır başvurulacak model olma durumuna rağmen, Mercator, ölçeğini kutuplara doğru abartarak farklı bölgelerin göreceli boyutunun hatalı bir resmini veriyor.

Grönland gibi ülkeler kabaca Afrika kıtası ile aynı büyüklüktedir, oysa Afrika kıtası gerçekte on dört kat daha büyüktür. Pek çok ülkeyi gerçekte olduğundan daha küçük göstererek, bu, belirli bölgelerin diğerlerinden daha önemli olduğu izlenimini veren bir projeksiyondur.

İşte bu nedenle Huggan haritaları paradigmatik yapılar olarak tanımlıyor, çünkü bunlar belirli bir peyzaja ilişkin sahip olduğumuz vizyonu” kavramsallaştırıyor, kodlıyor ve düzenliyor “. 1974’te Dr Arno Peters, Mercator’un önceliğine meydan okumak için tartışmalı bir karşı projeksiyon başlattı.

Peters bir haritacı değil, tarihçiydi ve projesi politikti: Dünya’nın aldığı projeksiyonlarda Güney’in aleyhine küresel Kuzey’i güçlendiren Avrupa merkezcilik ve Batı ayrıcalığına karşı çıkmaktır.

Peters haritası eşit alanı korur ve enlem ve boylamdan oluşan dikdörtgen bir ızgarayı korur ve tüm ülkeleri “birbirleriyle olan ilişkileri açısından daha doğru bir boyut yapar. Bununla birlikte, Peters projeksiyonundaki ülkelerin şekli bozulmaya devam ediyor ve Mercator haritasına kıyasla kara kütlelerini dikey olarak uzatıyor gibi görünüyor.

The post Çevirmen Gözü – Kültürel Çeviri – Kültür Nasıl Aktarılır? – Çeviri Kültürü Korur Mu? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.

Görünüşe göre bu yeterince iyi çalıştı, çünkü İngilizce gerçekten öğrenildi ve Aborijin kültürü kendisini paralel Yerli dillerinde aktarmaya devam etti. 1960’larda misyonerlik politikaları değişti: misyonerler Anindilyakwa’ya çevrilmeye başladı; daha samimi bir inancın dilini konuşmak, akılları olduğu kadar kalpleri de kazanmaya çalışmak. Çeviriye yönelik bu tür İncil hareketleri şüphesiz dilin korunması için olumludur.

Yine de bu durumda hareket, kendi inançlarının paralel dil alanının işgal edildiğini gören ve İngilizce’deki edindikleri yetkinliklerini olumlu bir güçlendirme olarak görmeye gelen Yerli topluluk tarafından kızgın olarak bildiriliyor. Misyonerlerin çeviriye geçişi, iyi niyetli olsa bile, Yerli kültürünü gasp etmek ve toplumu güçsüzleştirmekle tehdit ediyordu.

Tek başına suçluluk asla tarih yapmanın tek sebebi olamaz, Avrupa’nın genişlemesinin alıcı tarafındakiler için yeniden gösterme yeterli motivasyondan daha fazlası değildir. Her iki aşırı konum da muhalefetleri basitleştirir ve bu şekilde yaratılan diğerlerinin karmaşıklığını gözden kaçırır.

Yine de gerekçeli suçluluk, tarihsel eylem için olası bir itici güç sağlayabilir ve sağlamalıdır. Avustralya’daki dilbilimciler şu anda Aborijin ve Torres Strait Adalı dillerini nesiller arası aktarımın başarısız olduğu topluluklara öğretmekle meşguller. Yani kayıtlar ve açıklamalar dilleri canlandırmak için kullanılıyor.

Artık İngilizce ve İngilizce temelli creollerin hakim olduğu kültürel durumlarda, çeviri kaçınılmaz olarak tam iki dilli eğitime veya minimalist gündemlerde, yerel dil sonrası bakım sürecine giden sürecin bir parçasıdır. Çeviri, geçmişte kötü şeylerin içindeydi; gelecekte daha iyi şeylerin parçası olabilir.

Disiplinlerarasılık Üzerine: Çeviri Tarihine Güvenmek

Uyumsuzluk

Son otuz yılda, akademik alan disiplinler arası ve işbirliğine dayalı olarak giderek arttı. Disiplinlerarasılık, ilgili araştırma konuları hakkında zengin bir anlayış ve gerçek dünyadaki sorunları çözme yeteneği ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir.

Scott Frickel, Mathieu Albert, Barbara Prainsack ve Helga Nowotny, disiplinler arası araştırmalarla ilgili üç temel fikir belirlediler: tek bir disiplinde uzmanlık ve deneyime dayalı bilgiye üstünlük, kamusal hesap verebilirliği artırmanın bir yolu ve araştırmanın dünyadaki etkisi.

Çeviri ve güven, disiplinler arası mevcut keşiflerde yalnızca marjinal bir rol oynar ve genellikle birlikte değerlendirilmez. Disiplinlerarasılık ve dilbilimsel çeviri ile ilgili sorular yine de çevirinin şu şekilde kavramsallaştırıldığı insan iletişimi çalışmasına odaklanan çeviri çalışmalarında tartışılmıştır.

Daha genel olarak, güven, bilim adamlarının disiplinler arası işbirliğini analiz ettikleri disiplinler arası çalışmalarda yalnızca bir zorunluluk olarak bahsedilir. Bilim tarihçileri ile çeviri akademisyenleri arasındaki diyaloğu daha ayrıntılı olarak keşfetmeden önce, çeviri anlayışımızı tanımlıyor, beşeri bilimlerdeki disiplinler arası güvensizlik gelenekleriyle ilgileniyor ve yeni bir disiplinlerarasılık modeli çiziyoruz.

Bu bölümün amaçları doğrultusunda, çeviri yalnızca söylem olarak anlaşılmıştır. Bununla birlikte, bilim tarihinde ve disiplinler arası çalışmalarda, ‘çeviri’ teriminin aynı zamanda epistemik değişimi tanımlamak için mecazi olarak kullanıldığını kabul etmek önemlidir; yani, bilginin ve bilmenin doğası hakkındaki inançlarda değişiklikler vardır.

Örneğin, bilgi uzmanı Carol L. Palmer, diğer disiplinlerden bilim adamları tarafından kolayca anlaşılmayan yeni disiplin fikirlerinin, teorilerinin ve yöntemlerinin araştırılmasını ‘çeviri’ olarak tanımlamaktadır.

Çeviri Nedir
İşlevsel çeviri kuramı
Çeviri kuram ve yöntemleri
BETİMLEYİCİ çeviri kuramı
Çağdaş çeviri kuramları

En az seksen yıldır bilim tarihçileri bilimsel değişimi de “çeviri” olarak tanımladılar. Bu tür tanımlamalar, 1920’lerden itibaren bilimin kendisinin geniş çapta (evrensel) bir dil olarak kabul edilmesinden kaynaklanmıştır.

Bu varsayım, 1970’lerde ve 1980’lerde evrenselcilik eleştirisiyle değişse de, bilimi dil ile ilişkilendiren figüratif bir kelime dağarcığı, bu güne kadar etkili olmuştur.10 Bu, bilim adamlarının epistemik değişimi canlı ve sezgisel bir şekilde tanımlamalarına olanak sağlamıştır, bilim tarihini diğer disiplinlerden okuyucu ve akademisyenler için erişilebilir ve güvenilir kılmak gerekir.

Değişimi açıklamak için bir kelime dağarcığının parçası olarak ‘çeviri’ teriminin mecazi kullanımının, tüm önemli dikkati dilbilimsel çeviriden ve çeviri tarihi ile etkileşimden saptırma riski taşıdığını öneriyoruz. ‘Çevirinin’ ısrarla iddialı bir şekilde kullanılması, bilgi alanları arasında disiplinler arası bir yerel dil geliştirmenin önünde durur.

Disiplinlerarası araştırma nedir? Avustralya Araştırma Konseyi (ARC) için disiplinler arası araştırma, “geleneksel tek bir disiplin yapısına uymayan araştırma yaklaşımlarını tanımlamak için kullanılan çok sayıda terimi içeren kapsayıcı bir terim olarak alınır”.

Bu alıntıda ön plana çıkan disiplinler ve disiplinler arasılık arasındaki üretken gerilim inandırıcı görünmektedir. Farklı disiplin mantığına maruz kalmanın ve bu mantığın müzakeresinin, dahil olan tek disiplinler arasında bir diyalog yaratacağı varsayılır.

Farklı disipliner epistemolojiler hakkındaki bu bilgi, hem üretilen bilgi hem de bilgi üreticileri için yansımalara sahiptir. Başka bir deyişle, söz konusu disiplinlerin ve akademisyenlerin hem olgusal hem de sosyal kimliği, disiplinlerarasılıktan (veya yokluğundan) etkilenir.

İnsandaki disiplinler arası araştırmada güven nasıl bir rol oynar? Palmer, “Beşeri bilimlerde işbirliğinin doğası gereği daha az resmi olduğunu, ancak disiplinler arası bilim dalında yer alanların yerel meslektaşlarına veya kavramların ve fikirlerin tercümanı olarak hizmet veren dış uzmanlara güçlü bir bağımlılığı olabileceğini” savunuyor.

Başka bir deyişle, beşeri bilimler ağlarında ve işbirliklerinde yoğun güvenin diğer akademik disiplinlerden daha yaygın olduğunu savunuyor. Aynı zamanda, yeni bir akademik araştırma paradigması olarak disiplinlerarasılık, beşeri bilimler akademisyenleri tarafından belirli bir güvensizlikle karşı karşıyadır.

En uç noktasında, disiplinlerarasılık, bilimsel ve parasal bir bilgi oluşumu anlayışını içselleştiren araştırma fonu kuruluşları tarafından liberal sanatlara empoze edilen beşeri bilimler karşıtı bir proje olarak algılanmıştır. Bu duruş, Jacques Derrida ve Jean-François Lyotard gibi etkili Fransız filozofları içeren disiplinler arası ilk eleştirilere kadar izlenebilir.

Julie Thompson Klein, beşeri bilimlerdeki bu eleştirel disiplinler arasılığın erken yükselişinin ‘bilgi ve eğitimin mevcut yapısına’ meydan okuduğunu savunuyor. Eleştiri yöntemleri, şimdi çeşitli ve değişken bir biçimde postyapısalcılık, post-kolonyal teori ve Foucault’cu çalışmalarla ilişkilendirildi. bilgi ve diğer yaklaşımlar güç ve bilgi arasındaki ilişkiye dair önemli içgörüler sağlar, ancak aynı zamanda beşeri bilimlerdeki ortodoksiyi temsil eder.

Sonuç olarak, bu tür bir eleştiri dogmatik hale gelebilir ve bütünleştirici hareketi, bilim adamlarının değişen bir araştırma ortamında gezinmesine yardımcı olmaz. Son değerlendirmeler disiplinlerarasılığın daha karmaşık bir resmini çiziyor. Klein’ın disiplinlerarasılık konusundaki zengin yaklaşımı, Amerikan akademik kadrosundaki disiplinlerarasılık tarihini analiz etmek için teori, pratik ve kurumsal gerçeklikler arasındaki dikkatli ayrıma odaklanır.

The post Disiplinlerarasılık Üzerine: Çeviri Tarihine Güvenmek – Çeviri Tarihi – Çevirinin Geçmişi – Çeviri Yaptırma – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.