Çeviri kuramları, çeviri sürecini anlamak, çevirmenlere yöntem ve yönelim sunmak için geliştirilmiştir. Bir çevirmen, metin üzerinde karar verirken yalnızca kişisel sezgilerine dayanmaz; aynı zamanda tarihsel olarak biriken kuramsal yaklaşımlardan da yararlanır. Eugene Nida’nın dinamik eşdeğerlik anlayışı, Lawrence Venuti’nin yabancılaştırma ve yerelleştirme stratejileri, Hans Vermeer’in Skopos kuramı, Roman Jakobson’un anlam aktarımı üzerine düşünceleri, edebi çevirinin farklı boyutlarını anlamamıza yardımcı olur.

Bu yazıda, edebi çeviri ile çeviri kuramları arasındaki ilişki çok yönlü biçimde incelenecek; tarihsel gelişim, temel kuramlar, uygulama örnekleri ve çağdaş yaklaşımlar ışığında edebi çeviriye dair akademik bir perspektif sunulacaktır.

1. Çeviri Kuramlarının Doğuşu

Çeviri kuramları, Antik Yunan’dan beri tartışılan bir konudur. Cicero ve Horatius, çeviride “sözcüğü sözcüğüne” mi yoksa “anlamı” mı aktarmak gerektiğini tartışmışlardır. Bu ikilem, günümüzde bile çeviri tartışmalarının merkezinde yer alır.

2. Orta Çağ ve Rönesans Döneminde Çeviri Anlayışı

Orta Çağ’da kutsal metinlerin çevirisi ön plandaydı. Burada sadakat, ilahi sözün bozulmadan aktarılması anlamına geliyordu. Rönesans döneminde ise klasik metinlerin yeniden çevrilmesi, hümanist düşüncenin yükselmesine katkıda bulundu.

3. Modern Çeviri Kuramlarının Ortaya Çıkışı

20. yüzyılda dilbilim, edebiyat kuramı ve kültürel çalışmaların etkisiyle çeviri kuramları daha sistematik bir hâl aldı. Jakobson’un dilsel, içdilsel ve dillerarası çeviri ayrımı, modern çeviri biliminin temel taşlarındandır.

4. Sözcüğü Sözcüğüne ve Serbest Çeviri İkilemi

Çeviri tarihinde en çok tartışılan konulardan biri, “sözcüğü sözcüğüne çeviri” ile “serbest çeviri” arasındaki denge olmuştur. Sözcüğü sözcüğüne çeviri metnin biçimini korurken anlam kaybı riskini taşır; serbest çeviri ise hedef dilde akıcılık sağlarken kaynak metne sadakatsizlikle suçlanabilir.

5. Eugene Nida ve Dinamik Eşdeğerlik

Nida, özellikle İncil çevirileri üzerine geliştirdiği yaklaşımda, hedef okurun kaynak metin okuru ile aynı etkiyi yaşaması gerektiğini savunur. Bu anlayış, edebi çeviri için büyük önem taşır çünkü yalnızca kelime aktarımına değil, etkinin aktarımına odaklanır.

6. Lawrence Venuti ve Görünmez Çevirmen

Venuti, çevirmenlerin çoğu zaman “görünmez” olduğunu, çünkü çevirilerin hedef kültürde fazlasıyla yerelleştirilerek yabancı kültürel unsurların silindiğini belirtir. Ona göre yabancılaştırma, okura kaynak kültürü tanıtmak açısından daha etik bir yaklaşımdır.

7. Hans Vermeer ve Skopos Kuramı

Skopos kuramı, çevirinin amacını (skopos) ön plana çıkarır. Çeviri, belirli bir amaca hizmet ettiği için çevirmenin stratejileri bu amaca göre şekillenir. Bir çocuk kitabı çevirisiyle akademik bir metin çevirisi aynı kurallara bağlı olamaz.

8. Roman Jakobson ve Anlamın Aktarımı

Jakobson, çeviriyi yalnızca kelime aktarımı olarak değil, anlamın yeniden inşası olarak ele alır. Ona göre “şiir çevirilemez” sözü doğru değildir; şiir çevrilebilir, ancak farklı anlam katmanlarıyla yeniden üretilir.

9. Gideon Toury ve Betimleyici Çeviri Kuramı

Toury, çeviriyi normlar üzerinden inceler. Bir toplumda çeviri, belirli kurallar ve beklentiler çerçevesinde yapılır. Bu yaklaşım, edebi çevirinin tarihsel ve toplumsal yönünü anlamamıza yardımcı olur.

10. Çeviri Kuramları ve Edebi Türler

Roman, şiir, öykü, tiyatro metinleri gibi farklı edebi türler, çevirmenlere farklı kuramsal yaklaşımlar gerektirir. Şiirde ritim, kafiye ve ses uyumu öne çıkarken; romanda kültürel bağlam ve karakter anlatımı daha önemlidir.

11. Postkolonyal Çeviri Yaklaşımları

Çeviri, yalnızca dilsel değil, politik bir eylemdir. Edward Said’in oryantalizm eleştirisi, çeviride Batı’nın Doğu’yu nasıl temsil ettiğini tartışmaya açar. Postkolonyal yaklaşımlar, çevirmenin güç ilişkilerindeki rolünü sorgular.

12. Feminist Çeviri Yaklaşımları

Feminist çevirmenler, ataerkil dil yapılarının edebi çeviride yeniden üretilmesini eleştirir. Bu yaklaşıma göre, çeviri yalnızca bir aktarım değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliğini inşa etme alanıdır.

13. Kültürel Çalışmalar ve Çeviri

1990’lardan itibaren kültürel çalışmalar, çeviriyi yalnızca dilsel bir süreç değil, kültürler arası bir müzakere olarak görmeye başlamıştır. Bu bakış açısı, edebi çeviride kültürel kodların önemini vurgular.

14. Dijital Çağda Çeviri Kuramları

Çeviri teknolojilerinin gelişmesi, kuramların yeniden düşünülmesini gerektirir. Yapay zekâ temelli çeviri araçları, edebi çeviri için henüz yeterli değildir; çünkü üslup, ironi, metafor gibi katmanları çözümleyemezler.

15. Çevirmen Kimliği ve Kuramsal Çerçeve

Çevirmen, yalnızca teknik bir uygulayıcı değil; aynı zamanda bir yorumcudur. Çevirmen kimliği, benimsediği kuramsal çerçeveyle şekillenir. Venuti’nin dediği gibi, çevirmen “görünmez” olmak zorunda değildir; aksine, kültürel aracı olarak görünür hâle gelmelidir.

16. Uygulamalı Örnekler: Shakespeare Çevirileri

Shakespeare’in eserleri, çeviri kuramlarının sınandığı en önemli metinlerdendir. Türkçe çevirilerde kimi zaman yerelleştirme, kimi zaman yabancılaştırma stratejileri tercih edilmiştir. Örneğin, “To be or not to be” dizesinin “Olmak ya da olmamak” şeklinde aktarımı, sadeliği ve güçlülüğüyle kuramsal tartışmaların odağında yer alır.

17. Kuramların Birlikte Kullanımı

Pratikte çevirmenler tek bir kurama bağlı kalmaz; duruma göre farklı kuramsal araçlardan yararlanır. Bu da çevirinin hem sanat hem de bilim olduğunu gösterir.

Edebi çeviri, farklı dönemlerde farklı kuramsal çerçevelerle açıklanmaya çalışılmıştır. Antik dönemden modern çağa uzanan bu serüvende çeviri, kimi zaman sadakat ile özgürlük, kimi zaman yerelleştirme ile yabancılaştırma arasında bir denge arayışı olarak şekillenmiştir.

Bugün edebi çeviri, yalnızca diller arası bir aktarım değil; aynı zamanda kültürel, toplumsal ve politik bir eylemdir. Çeviri kuramları, bu eylemi anlamlandırmak için vazgeçilmez araçlardır. Ancak her metin, kendi bağlamı içinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle çevirmenler için en önemli beceri, kuramsal bilgiyi pratikle birleştirebilme yeteneğidir.

Edebi çeviri, kuramsal çerçevelerle desteklendiğinde yalnızca metinler arası değil, kültürler arası bir köprü kurar. Böylece edebiyat, evrensel bir iletişim aracı olma işlevini sürdürür.

Çeviri Yaptırma, dil ve çeviri dünyasına dair en güncel ve ilgi çekici içerikleri sunan bir kaynaktır. Bu platform, dilin gücünü ve çeviri sanatının derinliklerini keşfetmeyi seven herkes için eşsiz bir kaynak olarak tasarlanmıştır. Bizler, dilin iletişimdeki rolünü ve çevirinin kültürel bağlamdaki önemini her yönüyle ele alıyoruz. Sitemizde, çeviri türleri, terminoloji, lokalizasyon stratejileri, çeviri teknolojileri, çevirmenlik kariyeri ve daha birçok konuda ayrıntılı yazılar bulabilirsiniz. Her bir konuyu, okuyucularımıza en derinlemesine bilgilerle sunmaya özen gösteriyoruz. Farklı çeviri yöntemlerini, dilin farklı alanlardaki kullanımını ve çevirmenlerin karşılaştığı zorlukları en ince detaylarıyla ele alarak, bu alanda daha fazla bilgi edinmek isteyen herkes için kapsamlı bir rehber oluşturuyoruz. Ayrıca, dilin kültürel zenginliği ve farklılıklarının altını çiziyor, bu farklılıkların dil çevirisi üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Böylece, yalnızca dilin yapısını değil, aynı zamanda kültürel bağlamdaki değişimleri de anlamaya çalışıyoruz.

Çeviri Yaptırma, dilin büyüsüne kapılmış olan herkes için bir yolculuk ve öğrenme platformu olarak tasarlanmıştır. Her gün farklı dillerdeki metinlerin incelenmesi, çevrilmesi ve bu süreçte yaşanan deneyimlerin paylaşılması, dil öğrenicilerinin ve çevirmenlerin gelişimine katkıda bulunmaktadır. Sitemizi düzenli olarak takip ederek, dil çeşitliliği, kültürel zenginlik ve çeviri hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Çevirinin hem teknik hem de sanatsal yönlerini ele alırken, aynı zamanda çeviri sektöründeki en son yenilikleri ve gelişmeleri de gündeme getiriyoruz. Eğer dilin gücü ve çeviri dünyası sizi de cezbetmişse, bu blog sizin için vazgeçilmez bir kaynaktır. Her bir yazımızda, okuyucularımıza yeni bir bakış açısı kazandırmak ve dilin evrenselliğine dair farkındalık yaratmak amacıyla titizlikle araştırmalar yapıyoruz.

Dilin büyüsünü ve çeviri dünyasının sınırsız olanaklarını keşfetmeye hazır mısınız? Çeviri Yaptırma Blogu, bu büyülü yolculuğa çıkmak isteyen herkes için doğru adres. Bu blog, sadece bir çeviri rehberi değil, aynı zamanda dilin zengin tarihini, evrimini ve kültürlerarası köprüler kurmadaki rolünü keşfeden bir platformdur. Dil yolculuğuna bizimle katılın ve bilgiye aç bir zihinle, dünya çapında birçok dili bir araya getiren bu ilginç serüvene atılın. Çevirinin derinliklerine indikçe, her dilin kendine özgü bir hikayesi olduğunu ve bu hikayelerin çeviri aracılığıyla ne kadar farklı anlamlar kazandığını keşfedeceksiniz. Çeviri Yaptırma Blogu, dilin evrenselliğine ve çevirinin gücüne dair sizi bir adım daha ileriye taşımak için burada!

The post Edebi Çeviri ve Çeviri Kuramları first appeared on Web Tercümanlık.

Kaynak ve çeviri karşılıklı olarak birbirine bağlıyken, çevirinin kaynağı yok etme gücüne sahip olmaması, çünkü kendi geleceğinin keyfini sürmekte özgür kalmasıdır.

İkisinin çizgileri iç içe ve birbirine bağlıdır; yine de her biri kendi yönünü alır ve her biri kendi sürdürme gücüne sahiptir. Bu anlamda, Steiner’ın endişelendiği şey, açık döküm sahiplenme madeni kapandıktan sonra “manzaradaki boş yara” dır (s. 314), çünkü Benjamin yenilenmedir, “onu yok etmek yerine orijinali onurlandırmak için bir fırsattır.” Tercüme böylece hem aydınlatma hem de içerme gücüne sahiptir.

Bu önermenin merkezinde bir paradoks var: bu çeviri aynı anda kendine ait orijinal bir çalışma yaratırken başka birinin çalışmasını “tekrarlayabilir”. Steiner’in “yeniden canlandırma” terimi, ünlü sanat eserlerinin canlı aksiyon yeniden yapımı olgusunda iş başında kültürel çeviri sürecini tarif etmeye uygundur. “Sanatın yeniden yapımında”, insanlar iki boyutlu sanatın tanınmış eserleri olarak poz veriyor, üç boyutlu olarak yeniden üretiliyor ve kostüm, makyaj ve ışıklandırma kullanarak ve herhangi bir dijital düzenleme yapılmadan fotoğraflandı.

2011’de en iyi sanat yeniden yapımı için bir yarışma, Vancouver merkezli sanatçı Jeff Hamada tarafından yönetilen, İnternetteki en büyük sanat bloglarından biri olan Bom blogu tarafından düzenlendi. Yarışma kurallarına göre, fotoğrafçılardan “klasik sanat eserlerine referans vermeleri” ve “tüm yaratıcı enerjinizi görüntüyü yeniden yaratmaya ve yeniden sahnelemeye koymaları” (2011) gerekiyordu.

Başvurular, dayandıkları orijinal eserlerin kopyalarıyla birlikte Booooooom blogunda görüntülenir. Canlı aksiyon Frida Kahlo’lar, göze yapışan kaşlarla, sahte bir Van Gogh’un Arles’teki yatak odası ve hatta Mondrian’ın ünlü mavisini taklit etmek için siyah bir kuşakla ayrılmış, blok renklerde düzenlenmiş giysilerle eski bir valizle tamamlanmış olarak gösteriliyor. , beyaz, sarı ve kırmızı kompozisyonlar.

Hamada, sanatçı Miranda July tarafından Vice dergisi için 2009’da yayınlanan ve klasik filmlerden figüranlar gibi poz verdiği bir fotoğraftan ilham alıyor (Temmuz 2009). Parçaya şu notla başlar:

Sevgili Julie,

Kendi hayatında hiç kendini fazlalık gibi hissettin mi? Sanki sonsuza kadar arka planda kalmışım, diğer insanların içimde hissettiğim her şeyi söylediklerini ve yaptıklarını izliyorum. Bir gün yeteneklerimle herkesi şaşırtacağım. Bana o kadar sık ​​gülüp ağlayacaklar ve bana mesaj atacaklar ki ben sinirleneceğim.

Notun altında, The Godfather (1972) ve Kramer vs. Kramer (1979) gibi klasik filmlerden alınmış bir dizi fotoğraf ve ardından orijinal fotoğrafların arka planındaki figüranlardan biri olarak giydirilmiş Temmuz ayının stilize edilmiş bir fotoğrafı var. . Örneğin, Grease’den (1978) bir filmde, orijinal hala Frenchie ve diğer pembe hanımları bir kafeterya masasında oturan Sandra Dee’nin ana şarkılardan birini söylerken etrafına doluşmuş olarak gösteriyor.

Diller arası çeviri örnekleri
Çeviribilimpdf
Kuram Çeşitleri
Çeviribilim disiplinlerarasılık
Geçmişten Günümüze çeviri kuramlarının gelişimi
Çeviri stratejileri
Sözlü çeviri kuramları
Sözcüğü sözcüğüne çeviri

Hala arka plandaki şarkıcılardan birinin saçlarını yukarı kaldırdığı ve boynuna atkı bağladığı anı yakalar, yüzünde yakalanan anın duygusunu kalbiyle söyler. Temmuz ayının titizlikle yeniden canlandırılmasında, saç stilinden ve fulardan orijinal şarkıcının oturduğu açıya kadar her ayrıntı yeniden yaratıldı. Bitch dergisine yaptığı bir incelemede Briar Levit şunları yazdı:

Kendimi tüm detayları incelerken buluyorum. Orijinal hareketsiz halini onun görüntüsüyle karşılaştırıyorum – yarattığı faksı doğrulamak için tekrar tekrar ileri geri kaydırıyorum. Ama sonunda, yine de “neden” sorusunu sormaya başladım. bakmayı bitirdikten sonra. Amaç ne? Bu onun için giyinme şansı mı? Biraz ironik kostüm kaslarını esnetmek için mi? Burada ne diyor?)

Kültürel çeviri bağlamında da benzer bir soru sorabiliriz: Bu yeniden canlandırmaları, “okuyucu ile metin arasında çeviri diyalektiği” olarak yorumlayarak ne kazanılabilir? Her iki durumda da tanık olduğumuz şey, bir fotoğrafçı, yani okuyucu tarafından hayal edilen şekillerde bir araya gelen, zaten var olan gerçek hayattaki bir kaynak malzemeyi yeniden yaratmakla uğraşan gerçek insanların fotoğraflı anlık görüntüleridir.

Her yeniden canlandırma, sanatsal uyaranların bir örneğinin yanı sıra özellikleri ve her ikisinde de kostüm, makyaj, ışıklandırma, kompozisyon ve konumlandırma, sanatçıların benzerlik çabalarında titiz davrandıklarını gösteriyor. Ve yine de bu imgeler, kaynaktaki ilhamı titizlikle yeniden yaratırken bile, orijinallerinden ince ve çok da ince olmayan ayrılıklar vardır ve bu yeniden canlandırmaları bu kadar tutuklayıcı kılan da tam da bu dönüştürücü boyuttur.

Temmuz ayının dergi yayında, yeniden canlandırmaları soluk gri bir arka planda çekildi, bu da figüranlarını arka plandan izleyiciye doğru sıçrama tahtası haline getirme etkisine sahip. Filmlerin kendisinde figüranlar, ekranın gerçek ve mecazi kenarlarında neredeyse çekim dışı, arka planda, köşede, bazıları sırtları dönük, bazıları ise Temmuz ayının canlandırmalarında sadece yüzleri görünerek var oluyor. dikkatimizin odağı, hayatlarının filminde başrol karakterleridir.

“Hamada’nın sanatı canlandırma yarışmasında, sanat eserlerindeki orijinal öğeleri günlük yaşamda gerçek nesnelere dönüştüren fotoğrafların üç boyutlu, yaşayan, nefes alan doğasıdır. Benjamin’in çeviriye yaklaşımı yine bu süreçle ilgili içgörüler sunuyor:

Açıktır ki, ne kadar iyi olursa olsun bir çevirinin orijinali için herhangi bir önemi olamaz. Yine de, ikincisinin çevrilebilirliği sayesinde orijinalle en yakın bağlantıda duruyor. Aslında, bu bağlantı çok daha samimi çünkü artık orijinalin kendisi için hiçbir önemi yok. Doğal bir bağlantı ve daha doğrusu hayati bir bağlantı olarak adlandırılabilir.

Nasıl ki, yaşamın ifadeleri, canlıyla en yakın biçimde, ikincisi için herhangi bir önemi olmaksızın bağlanırsa, orijinalinden bir çeviri ilerler. Aslında hayatından “öbür dünya” ya da “hayatta kalma” [überleben] kadar değildir.

Yine de çeviri orijinalden daha geç ve üretildikleri çağda seçtikleri tercümanı hiçbir zaman bulamayan en önemli eserlerde “devam eden yaşamlarının aşamasına geldiklerini gösterir.

Çeviriyi, metnin tarihsel nesnesi olarak bir posteriori olarak yorumlayarak, onun ötelenme sonrası yaşamının ayrılmaz bir parçası olarak yorumlayarak, kendimizi geriye dönüp bakmanın yükünü, çevrildiğinde kaynak metnin maruz kaldığı algılanan öz kaybını hafifletiriz.

Çeviriyi ileriye dönük bir yazma pratiği olarak yorumluyorsak, metinden yola çıkıp üzerine yazmazsak, çeviriye rağmen yaşam çizgisi devam ettiği için çeviriyi kaynağın yok edilmesi olarak görmemiz gerekmez. Öyleyse, paradoksal olarak, tercümenin yaşam gücü kaynağın varlığına bağlıyken, kaynak kendi başına bir yaşamın keyfini sürmekte özgürdür.

The post Kaynak Odaklı Çeviri – Kültürel Çeviri – Kültür Nasıl Aktarılır? – Çeviri Kültürü Korur Mu? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.

Okuma eyleminin, bir metnin okuyucuya özgü yepyeni bir anlam dünyasında yepyeni rezonanslar yaratmasını sağladığı anlamına gelir. Aynı şekilde, ‘önemli’ eylem, eylemin başlangıçta gerçekleştiği durum dışındaki durumlarda yerine getirilebilecek anlamlar geliştirebilir: ‘Aynı şeyi farklı kelimelerle söylemek, önemli bir olayın anlamı aşar, aşar, aşar, üretiminin sosyal koşulları ve yeni sosyal bağlamlarda yeniden canlandırılabilir. Önemi, kalıcı alaka düzeyi ve bazı durumlarda zamansal alaka düzeyidir.

Konuşmanın sabitlenmesi, söylenenlerin anlamıyla söyleme olayının aşılmasına yol açtığı gibi, eylemin eylem sabitlemesi, yapılanın anlamı ile gölgede bırakılır. yalnızca failinin niyetlerinden bağımsız değildir, aynı zamanda tarihe yazıldıkça kendi sonuçlarını da kazanır.

Ricoeur’un hermenötik kaygılarının merkezinde yer alan insan anlayışı sorununa gelince, bu son nokta önemlidir çünkü bir eylemin anlamının yalnızca aracısının kontrolünden çıkması değil, aynı zamanda onun kontrolünden çıkması durumunda içsel bir tehlike olduğunu gösterir. temsilcisinin orijinal niyetinin ötesinde anlamlar aldığından ve izleyicileri orijinal gelişiminden etkilenenlerin ötesinde etkilediğinden, organik, amansız bir şekilde şekil değiştiren kartopları. Ricoeur, bu şekilde, insan olaylarının kendi aşkınlık olasılığını içerdiğini ileri sürüyor.

Düşünme ihtiyacı, eylemlerimizin daha geniş insani meselelere karışması nedeniyle ortaya çıkar:
Bir metnin yazarından kopması gibi, bir eylem de aracısından kopar ve kendi sonuçlarını geliştirir. İnsan eyleminin bu özerkleşmesi, eylemin sosyal boyutunu oluşturur.

Bir eylem, yalnızca birkaç fail tarafından öyle bir şekilde yapıldığı için değil, aynı zamanda eylemlerimizin bizden kaçması ve niyet etmediğimiz etkilere sahip olması nedeniyle sosyal bir fenomendir. 

Pratik anlamda, bir eylemi gerçekleştiren mevcut olduğunda, bunu kimin yaptığını sormamıza gerek yoktur, çünkü eylemin anlamı ve arkasındaki niyet örtüşür. Örneğin, bebek Charlie’nin viral video sansasyonunda ağabeyinin parmağını ısırdığı kaydedildiğinde, eylemlerini çok az gizem çevreliyor.

Video, ağabeyinin parmağını Charlie’nin ağzına koyduğunu açıkça gösteriyor; Charlie’yi ısırır ve ağabeyi acı içinde ağlarken Charlie güler. Ancak ilk eylemlerinden uzak olan karmaşık durumlarda, metinsel yorumlamaya benzer bir sorunla karşı karşıyayız.

Bir metnin okuyucusunda olduğu gibi, yorumlayıcı benlik, zaman içinde olduğu kadar uzayda da niyetlerinden uzakta, eylemlerinin ‘yazarı’ olarak ötekinin karşısında durur. Eylemin yorumlayıcısını, ilk etapta olayın ortaya çıkışını bildiren psikolojik niyetlerden uzağa yerleştirmenin yanı sıra, eylem özerkliği, eylemin daha geniş insan ekolojisi içindeki öneminden de fail ve tercümanı uzaklaştırır. Etkinlikler.

İster metin okuyucusu ister insan olaylarının yorumlayıcısı olsun, anlaşılmasını gerektiren bir gizem yaratan bu uzaklaşma durumudur, çünkü metinsel yorumlamada olduğu gibi, insan eylemlerinin yorumlanması okunabilir eylemler ve onların niyetinin ötesine geçen anlamlar içerir. aktörler ve sonuç olarak çelişkili anlayışlara yol açar.

Birebir çeviri Nedir
Sözlü çeviri Nedir
İyi bir çevirmenin özellikleri nelerdir
Diller arası çeviri örnekleri
Sözcüğü sözcüğüne çeviri
Çeviri nedir makale
Çevirmenin önemi
Çeviri stratejileri

Uzaklık Kavramı

Etnografya alanında Geertz, işyerinde benzer bir süreci “kalın” tanımlamayla özetliyor, Ryle’in “göz kırpma” ile “seğirme” arasındaki ince farklara dair meditasyonuna atfettiği bir kavram. Ryle örneğinde, iki erkek çocuk sağ gözlerinin göz kapaklarını çabucak kasılır. İlk çocukta bu istemsizdir; bu arada diğeri, komplocu bir suç ortağına göz kırpıyor.

En ince açıklama düzeyinde, iki grup göz kapağı kasılmasını aynı şekilde yorumluyoruz. Örneğin görsel düzlükte, hangisinin istemsiz bir seğirme, hangisinin kasıtlı bir göz kırpması olduğunu anlamanın bir yolu olmayabilir. Yine de seğirme ve göz kırpma arasındaki fark çok büyük: Göz kırpmak, önceden anlaşılmış bir koda göre belki de gizlice, tanımlanmış bir izleyiciye bir mesaj göndermeye çalışmaktır.

Bu gizli mesajın “başarılı” olması için hedeflenen alıcının göz kırpmasına şahit olması ve kodun farkında olması gerekir. Bir seğirme, aksine, hedeflenen alıcısı olmadığı için ne başarısızlığa ne de başarıya ulaşabilir, mesaj taşımaz ve ne tanık olunması amaçlanmıştır ne de başkalarından gizlenir.

Ama Ryle merak ediyor, ya ikinci çocuğun göz kırpması garip ve amatörce olsaydı? Ya, örneğin, ikinci çocukla göz kırpmaya yönelik garip girişimlerinden dolayı alay eden üçüncü bir çocuk tanıtılmışsa? Bu üçüncü çocuk, garip göz kırpmanın yaptığı gibi, sağ göz kapağını da kasıp ikinci çocuğu taklit ediyordu. Ancak parodistin amacı, sinsi göz kırpmanın amacı ile aynı olmayacaktır.

Üçüncü çocuk beceriksizce başka birine gizli bir sinyal göndermeye çalışmıyor; arkadaşlarının eğlenmesi için ikinci çocuğun beceriksizliğini ortaya çıkarmaya çalışıyor. Arkadaşları eğlenmezse veya parodiye tanık olmazsa üçüncü çocuğun görevi başarısız olur. Görsel bir düzlükte, birinci, ikinci ve üçüncü erkek çocukların fiziksel eylemleri ayırt edilemez olmaya devam edebilir.

Ancak üç durumun da ‘kalın’ bir açıklaması, durumu okumamıza nüans vermemizi ve bunları anlam oluşturmaya yönelik ayrı girişimler olarak yorumlamamızı sağlar. Farklı motivasyonlar, farklı başarı kriterleri, farklı nedenler ve farklı etkilerin her biri oyunda ve dikkatli bir düşünme olmadan eylemlerinin incelikleri alay edilemez.

Bu nedenle, bu eylemleri “ince” bir yorum merceğinden ziyade kalın bir mercekle “anlamaya” çalıştığımızda, Ryle’ın tanımladığı bir dizi iç alt cümlenin başlangıcı olarak nüans katmanından sonra kolayca ekleyebileceğimiz şeyi açarız.

İkinci göz kırpıcı, aslında gizli bir mesaj göndermeye çalışmadığını, bunun yerine yetişkinleri, yapmaya çalıştığı yanlış inanca kandırmak için eylemi numarası yaptığını ortaya çıkarabilir. Parodistin çalışmasını tanımlamaya gelince, eylemlerine daha da fazla anlam katmalıyız.

Parodistin en ince tanımı, istemsiz göz kapağı seğirmesi ile genel olarak aynıdır; ancak, diyor Ryle, onun kalın açıklaması çok katmanlı bir sandviçtir ve en ince tanımının yalnızca alt dilimine hitap edilir.

Geertz için ana mesaj, anlamın hemen elde edilebilecek temel bir madde olmadığıdır. Düşünceli bir yansıma yoluyla ve çalışılan davranışların gerçekleştiği alt ve birbirine bağlı katmanların daha geniş ekolojisine referansla sorgulanmalıdır.

Etnografya projesi gibi insan davranışının ‘hayali eylemlerini’ anlamaya çalıştığımızda ve kültürel çeviri ile ilgili kendi yorumsal araştırmalarımı dayandırdığım zaman, bunu tam olarak onların metinlerinde önem kazandıkları için yaptığımızı savunur.

The post Okuma Eylemi – Kültürel Çeviri – Kültür Nasıl Aktarılır? – Çeviri Kültürü Korur Mu? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.