Başka bir psikolog olan Werstch (1985, 1998), bireysel ve daha geniş toplumsal değişime yönelik araştırmasının merkezine anlatının ‘kültürel aracını’ yerleştirdi. ‘Kolektif hatırlama’ analizinde (Wertsch 2002), paylaşılan anlatı metinlerinin ‘devlet, medya vb. tarafından nasıl üretildiğini ve bireyler ve gruplar tarafından nasıl tüketildiğini veya kullanıldığını’ analiz etti, tarih ve çevremizdeki dünya hakkında kolektif bir aidiyet ve anlayış duygusu oluşturmak istemiştir.

Sarbin, Bruner ve Wertsch anlatıyı sadece dilbilimsel bir ifade biçimi olarak değil, daha çok bir epistemoloji, dünyayı tanımanın bir yolu ve ‘bir düşünce, iletişim ve gerçeklik anlayışı biçimi’ olarak görmüşlerdir. (De Fina ve Georgakopoulou 2012: 15) Paylaştığım bu yaklaşım, anlatıyı, insanların hayatlarını anlamlandırmanın bir yolu olarak ve bireylerin anlatılarının deneyimi yeniden inşa etmek ve yorumlamak için nasıl temel bir araç olduğunu göstermektedir.

Ancak bu ilk öncülerden bu yana anlatı analizi, tarih, hukuk, iletişim çalışmaları, dilbilim, tıp, psikoloji, kültürel araştırmalar, sosyoloji ve antropoloji gibi birçok farklı disiplinde ortaya çıkmıştır. Etnografya ve etnometodoloji, edebi yorumlama, yorumbilim ve sosyodilbilim gibi birçok araştırma geleneği de anlatı analizi kullanmıştır.

Bununla birlikte, tüm kullanımlarında ve uygulamalarında, pek çok disiplinde ve pek çok metodolojik ve teorik mercek aracılığıyla, anlatı bazen “her şeyi ve her şeyi ifade ediyor” olarak görülmüştür (Riessman ve Speedy 2006: 428).

Sonuç olarak, bugün anlatıdaki ‘sanatın durumu’ (Bamberg 2006, 2007), ‘özünü’, anlatı araştırmasının merkezi olan ontolojik ve epistemolojik kavramları2 ve teorik ve metodolojik kavramları daha fazla yeniden tanımlamaya başladı. temelini oluşturan yaklaşımlar. Tüm bunların (yeniden) incelenmesi, şimdi ana hatlarını çizeceğim “yeni bir anlatı dönüşünün” (Bamberg 2007; Georgakopoulou 2006) ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Yeni Anlatı Dönüşü: Giriş

Anlatı araştırması anlatılara iki açıdan bakma eğilimindedir: anlatının içeriği ve anlatının aldığı biçimdir. Bir anlatının içeriği, neyle ilgili olduğunu, neyin anlatıldığını, neden, ne zaman ve kim tarafından anlatıldığını ifade eder. Esasen bu soruları yanıtlamakla, insanların deneyimlerinin içeriğine ve anlatı yoluyla bu deneyimler hakkındaki düşüncelerine değinen araştırmalara genellikle anlatı araştırması denir. Anlatı sorgulayanlar, bir anlatının bir kişinin deneyimleri hakkında onlara neler söyleyebileceği, geçmiş deneyimleri nasıl temsil ettikleri ve bu deneyimleri anlatırken nasıl yorumladıklarıyla ilgilenirler.

Bir anlatının anlatılmasında kullanılan gerçek dile, sırayla o dilin nasıl ortaya çıktığına ve katılımcıların anlatıcıların, muhatapların nasıl etkileşime girdiği ve bazen anlatıları birlikte nasıl inşa ettiği üzerine odaklanmak, genellikle bir yaklaşımdır. Anlatı analizi olarak anılır. Bu yaklaşım içeriğin önemini ortadan kaldırmasa da, esas olarak yerleşik konuşmada bir anlatının ortaya çıktığı biçime odaklanır.

Özetle, anlatı araştırması, esasen anlatının anlatıcının benlik duygusu hakkında ne açığa çıkarabileceğiyle ilgilidir, öykülerine koymayı ve öykülerinin dışında bırakmayı seçtikleri şey tarafından yorumlanır. Oysa anlatı analizi daha çok yerleşik, yapıcı anlatı eyleminin kendisiyle ve biçim ve söylemin an be an yaratılmasında birbiriyle ilişkili olan yolla ilgilidir.

Son araştırmalar, anlatıya yönelik bu iki analitik yaklaşım arasındaki engelleri yıkmak, anlatı çalışmalarında içeriği ve biçimi birbirine yaklaştırmak için artan girişimler görmüştür. Bu, bazı araştırmacılar tarafından, sosyal bilimlerde kimlik sorularının artan önemi nedeniyle görülmüştür; bu, araştırmacıların insan etkileşimli iletişiminde anlatının kim, neyin ve nasıl olduğu ile eşit derecede ilgilenmesine yol açmıştır. 

Pavlenko ve Reissman, anlatı araştırmasının kalitesini artırmanın bir yolu olarak, içeriğin ve yapısal bir form analizinin birleştirilmesini, yalnızca içerik yaklaşımının sağlayabileceğinden daha derin içgörüler vermenin bir yolunu önermektedir. Bu hatlar boyunca yapılan araştırmalar, özellikle anlatı verilerine analitik yaklaşımı, anlatı analizi ile anlatı araştırması arasındaki engelleri yıkmaya çalışan Bamberg ve Georgakopoulou’nun çalışmalarında görülebilir. Bu etkileşimlerin şimdi ve burası üzerine, bu anlatıların ortaya çıktığı daha geniş sosyo-kültürel dünyaya ve bunları şekillendirmede rol oynayan Söylemlere dar bir odaklanma söz konusudur.

Daha önce belirtildiği gibi, anlatı araştırmasına yönelik bu yaklaşıma ‘yeni bir anlatı dönüşü’ adı verildi ve buna sosyal bilimlerde anlatı araştırmasının kalbindeki temel ontolojik ve epistemolojik kavramları tanımlama girişimleri eşlik etti. Smith, kapsamlı olmaktan uzak olduklarını kabul ederken, yinelenen geniş görüşlerin bazılarını özetlemeye çalışır:

Öncelikle,

• (1) anlatılar sosyal ve bireysel dönüşümde etkili olabilir …
• (2) anlatılar, benlik ve kimlik oluşturma sürecinde önemlidir … insanlar anlattıkları öyküler ve anlattıkları öyküler aracılığıyla kendilerini kendileri olarak anlarlar. …
• (3) bir parçası olduğunu hissederken, anlatılar kişiseldir, aynı zamanda sosyaldir. Tamamen şekillenirler, ancak dil hakkındaki sosyo-kültürel sözleşmelerle belirlenmezler. Bağlam, ortam, izleyici, bir hikayenin belirli konumlandırılmış amacı, anlatılabilirlik ve anlatıcıların kullanabileceği anlatı kaynakları, söylenebilecekleri ve nasıl anlatılabileceklerini çerçeveler.
• (4) Anlatılar sosyal etkileşimlerde yapılır (ve) anlatı da bir sosyal etkileşim biçimidir …
• (5) İnsanlar anlatılarla bir şeyler yaparlar ve ahlaki güce sahip olma ve sosyal statü kazanma gibi önemli sosyal işlevleri vardır. Böylece hikayeler başkalarına göre bir şeyler yapar.

Yine de insanlar başka bir kişinin kendisiyle ne yapacağını gerçekten tahmin edemez. Hikayeler dikkat çekmek için rekabet eder ve birden fazla perspektife izin verdikleri için her zaman kontrolden çıkar.

Kendi araştırmamız esas olarak ikinci nokta ile aynı yerde bulunuyor; çünkü katılımcılarımdan elde edilen anlatıların, tercüman-öğrenci kimliklerindeki süreklilikler ve değişimler hakkında içgörü sağlayabileceği ve bu arada kurumdaki Söylemlerin bu kimlikleri nasıl etkileyebileceğini ve profesyonel tercümanı oluşturacağını kabul ediyoruz. 

Anlatıların sosyal etkileşimlerde yapıldığı ve bunların bir sosyal etkileşim biçimi oldukları (4. nokta) noktası, yeni anlatı sırasındaki anlatı araştırmasındaki büyük bir değişimin, bir anlatıyı gerçekte neyin oluşturduğunu sorgulayan bir değişimin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bunlar, kendi analitik odağımız olarak benimsediğimiz ve bir sonraki bölümde açıklayacağımız küçük öykü araştırmalarının ortaya çıkmasına neden olmuştur.

The post Tercümanlık Eğitimi Neler İçerir? (8) – Yeni Anlatı Dönüşü – Tercümanlar Neler Yapar? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Fiyatları – Tercüme Danışmanlık first appeared on Web Tercümanlık.

Çeviriyi bir meslek olarak düşünürsek, 20. yüzyıla kadar sosyal olarak tanınan bir meslek haline gelmediğini söyleyebiliriz. İlk ortaya çıkışı, yeni teknolojilerin ortaya çıkması ve yeni uluslararası organlar (Milletler Cemiyeti gibi) aracılığıyla iletişimi kolaylaştırmaya yönelik sosyal bir ihtiyaç doğrultusunda konferans çevirmenliği alanında oldu.

Bu bağlamda, daha önce bir meslek olan şey, eğitim kurumlarından eğitim ve nihayetinde eğitim kurumlarından lisans programları ve tercümanlık derneklerinden sertifika şeklinde, sembolik sermayenin ortaya çıkmasıyla birlikte bir meslek olmak üzere gruplandırılmış ve organize edilmiştir. Bu sembolik sermaye birikimi ve bunun edinimini sağlamak ve onaylamak için sosyal olarak tanınan organların ortaya çıkışı, profesyonelleşme sürecinin bir parçası ve parçası olarak görülebilir.

Konferans tercümanları şimdiye kadar belli bir düzeyde tanınmış profesyonellik oluşturmuşken, diğer yandan toplum tercümanları biraz geride kalıyor gibi görünmektedir. Topluluk (veya irtibat) tercümesi derece programlarında öğretilse de, henüz kendi başına bir akademik disiplinde tam statüyü kazanmamıştır. Bunun nedeninin bir kısmı, toplumdaki kabul derecesi, ülkeler arasında değişen ‘profesyonel’ rol için çeşitli hükümlerde yansıtılır.

Özellikle Avrupa’da, Avrupa Komisyonu’nun kamu hizmetleri için yazılı ve sözlü çeviri hakkındaki nihai raporu5 (2011), “kamu hizmetlerine erişirken yazılı ve sözlü çeviri hakkını garanti altına alan hiçbir uluslararası yasal belgenin bulunmadığını” belirtmiştir (Ibid: 11). Bugüne kadar devam eden bir durum.
Topluluk çevirmenliğinin profesyonelleşmesine doğru yavaş bir hareket olmasına rağmen, onu nispeten düşük ücretli bir meslekten bir mesleğe dönüştürmek için hala uzun bir yol vardır (Pöchhacker 1999). Bu alandaki araştırmalar ve özellikle toplum çevirmenliğine odaklanan üniversite modülleri hız kazanıyor, ancak akademik disiplinler panteonunda onu evrensel olarak tanınan bir meslek olarak kurmada önemli bir adım olarak ona önemli bir statü verme konusunda görece gerideyiz.

Bir sonraki Bölümde, anlatı araştırmasının son yüzyılda sosyal bilimlerde nasıl görüldüğüne ve kullanıldığına dair tarihsel bir genel bakışla başlayarak, araştırmamın merkezi kollarından biri olan anlatıya teorik yaklaşıma daha yakından bakacağız. Bir çok tercümanın yaklaşımı bu geleneklerle besleniyor.

Anlatı Araştırması

Sosyal Bilimlerde Anlatı Araştırmalarının Tarihi

Bu yazıda sunduğumuz araştırma, insanların anlatılarının analizine, özellikle de onların günlük yaşam deneyimleriyle ilgili anlattıkları öykülerden yararlanıyor. Bu bölümde sosyal bilimlerdeki anlatı araştırmalarının tarihine bakıyorum ve son on yılda ortaya çıkan nispeten yeni yaklaşımlarla ilgili olarak kendi araştırmamı bağlamlaştırıyoruz.

Anlatılar, 19. yüzyıldan beri analitik bir araç ve insan deneyimini araştırmak için bir yöntem olarak kullanılmıştır (Spector-Mersel 2010). Tercih edilen psikanaliz türü, zihinlerinin işleyişine dair içgörü kazanmak için bireylerin hikayelerinden yararlanan vaka çalışmasıydı. Arketipsel imge, tipik olarak bir koltukta yatan ve bir psikoloğa hayatlarının hikayesini anlatan bir erkek veya kadının, düşünce ve dil akışını kesintiye uğratmamak için göreceli bir sessizlik içinde notlar karalamasıdır.

Malinowski (1922) gibi ilk antropologlar, farklı egzotik kültürleri (yani Trobriand adalılarını) resmetmek için kendi deneyimlerine ve gözlemlerine (saha notlarında kaydedilmiş) ilişkin anlatıları kullandılar ve esasen o zamanlar modern olan batı dünyasıyla karşılaştırdılar. 

1920’lerde ve 1930’larda Chicago Okulu’ndan sosyologlar, bu antropologlardan bazılarını, kendi kentsel arka bahçelerinde yaşayan toplulukları düşünmek için egzotik yerlerinden geri getirdiler. Bu nedenle onları, gündelik hayatın çeşitli sosyal ve kültürel dokusunun bir parçası olarak kendi başlarına antropolojik incelemeye değer nesneler olarak konumlandırmak istemişlerdir. Bu araştırma ağırlıklı olarak bireylerin (yani emekliler, etnik azınlıklar, suçlular vb.) yaşamlarının anlatımlarına dayanıyordu.

Bununla birlikte, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, pozitivist paradigmanın egemenliği, biyografik yöntemlerin ‘bilim dışı’ ve hatta amatörce görünmesine neden oldu (Denzin 1989). Pozitivist yaklaşımlar, sosyal ve psikolojik fenomeni incelemek için bilimsel metodolojiyi uygular, deneysel kanıtların ötesine geçmeyi ve değişkenler arasındaki nedensel veya istatistiksel ilişkiyi reddeder. Pozitivizm ayrıca temelde ‘nicel’ araştırma yöntemlerine dayanır.

Çok basitleştirilmiş terimlerle, anlamla ilgili daha geniş varsayımları tahmin etmek için verileri sayısal yollarla tartmak, yani belirli dil birimlerinin sıklığı ölçmek gerekiyordu. (örneğin makaleler, isimler, fiiller, zarflar veya zaman biçimleri vb.)

Pozitivist yaklaşımların dünyayı temsil etmenin tek yolu olduğu yönündeki artan eleştirilerle birlikte, “yorumlayıcı dönüş” olarak bilinen şeyin ortaya çıkması 1970’lere kadar değildi (Rabinow ve Sullivan 1987). Bu, araştırmaya tamamen nicel bir yaklaşımdan, paylaşılan insan deneyimine ve dünya anlayışına dayalı bir yaklaşımdan uzaklaştı. Bu yorumlayıcı dönüş, sosyal bilimlerde ilk dönüşü olarak bilinen bu dönemde anlatı araştırmasının kapılarını tekrar açtı.

Anlatı araştırmasının tam olarak ne zaman ve nasıl yeniden ortaya çıktığını belirlemek zordur.

Bununla birlikte, kesin tarihsel kökenler net bir şekilde tanımlanamasa da, yine de, son 40 yıl boyunca, görünüşte sınırsız bir anlatı kuramlaştırma dalgasının ortaya çıktığı konusunda genel bir fikir birliği vardır. (Bamberg 2007: 1)

Sosyal bilimlerde anlatı araştırmalarının ilk öncüleri, ‘yorumlayıcı dönüş’ sırasında psikolojide, özellikle 1980’lerde Theodore Sarbin ve Jerome Bruner tarafından güçlü bir şekilde temsil edildi. Anlatı psikolojisinin kurucusu Sarbin, anlatıyı insan eylemini incelemek ve yorumlamak için ‘kök metafor’ olarak gördü, anlatıyı insanın düşünme, algılama, hayal etme ve yaratma yolu olarak anlatı yapılarına göre ahlaki seçimler önerdi. 

Bruner, kısmen Vygotsky’den  yararlanarak, insan zihinsel aktivitesini, tam ifadesi için bir ‘kültürel araç kiti üzerinde bağımlı olarak tanımlamıştır; iki baskın ‘kültürel araç mevcuttur; çevremizdeki dünyayı yorumlamak için modlara yer vermiştir. Bunlardam biri “paradigmatik mod”‘dur ve mantıksal-bilimsel olan, biçimsel, matematiksel bir tanımlama ve açıklama sistemi idealini gerçekleştirmeye çalışır. Sınıflandırmayı veya kavramsallaştırmayı ve kategorilerin oluşturulduğu, somutlaştırıldığı, idealleştirildiği işlemleri kullanır.

Diğeri, insan deneyimini tüm karmaşıklığıyla ondan hikayeler çıkararak açıklamaya çalışan “anlatı modu”dur. Öyleyse paradigmatik mod, çevremizdeki doğal dünyanın ‘gerçekliği’ hakkındaki hipotezleri test etmenin bir yolunu sunarken, anlatı modu insan eylemini ve niyetini yorumlamanın bir yoludur.

The post Tercümanlık Eğitimi Neler İçerir? (7) – Günümüzdeki Tercümanlık Mesleği Yorumu – Anlatı Araştırması – Tercümanlar Neler Yapar? – Tercüme Yaptırma – Tercüme Fiyatları – Tercüme Danışmanlık first appeared on Web Tercümanlık.