Yaklaşık son elli yılda yayınlanan tarih ve çeviri literatüründe, çok az sayıda çalışma Julio-César Santoyo’nun ‘çeviri faaliyetinin yaklaşık dört bin yılı boyunca ne olduğuna dair küresel veya küreselleşen bir vizyon’ önermiştir. 

Burada Santoyo’nun kuramlardan ziyade çeviri uygulamalarına odaklanan tarihlere atıfta bulunduğunu anlıyoruz, çünkü çeviri kuramlarına ilişkin antik, erken modern, modern ve çağdaş ifadelerin antolojilerinde eksiklik yoktur.

Bu derleme koleksiyonlarında, Marcus Tullius Cicero, Jerome (Eusebius Hieronymus), Martin Luther, Friedrich Schleiermacher ve yirminci yüzyıl entelektüellerinden alıntılar kronolojik olarak antolojiye tabi tutulma eğilimindedir ve genel olarak pozitivist anlayışa göre yaklaşımdaki değişikliklerin giderek daha fazla hale geldiği sofistike yaklaşımları benimser.

Bu antolojilerin çoğu, Avrupa-Amerikan teorilerine odaklanır, ancak 2006, çeviriyle ilgili kavramları ve uygulamaları sunan erken modern Çin metinlerinden oluşan çığır açan bir antolojinin yayınlandığını gördü.

Bugüne kadar, çeviri tarihine yapılan katkıların çoğu, belirli bir bölge, dil veya dönemden çeviri kuramları ve uygulamaları üzerine deneme veya monografi koleksiyonları olarak tanımlanabilir. Neyse ki, son otuz yılda yapılan araştırmalar, tarihin haritasını çıkarmaya çalışan çalışmalar üretti. Doğu ve batıda belirli ulusların veya bölgelerin ötesinde ve yüzyıllar boyunca çeviri varlığını sürdürüyordu.

Artık, çeviri ve tercümenin belirli yönlerini ön plana çıkaran düzenlenmiş koleksiyonlar ve özel dergi sorunları da var: metodolojiler (Pym, Lépinette ve Alcalá), seyahat ve çeviri (De Biase), politika ve çeviri (D’hulst, O ‘ Sullivan ve Schreiber), çevrilebilirlik (Budick ve Iser), cinsiyet (Agorni, Ferguson), bilim (Olohan ve Salama-Carr, Dietz) işbirliği ve çeviri (Bistué, Cordingley ve Manning) ve yeniden çeviri (Deane-Cox) arasında diğerleri, açıkçası, bu çalışmaların çoğu güvene dikkat etmiyor.

Bazı çeviri akademisyenleri güveni çeviriye referansla ancak marjinal olarak veya çeviri etiği ile ilgili daha geniş bir tartışmanın bir parçası olarak tartışmışlardır. Finlandiya merkezli çeviri çalışmaları uzmanı Andrew Chesterman’dan alıntı yapacak olursak güven, çeviri çalışmalarında zor bir konu olarak kalmıştır. 

Çevirmen olarak hayatta kalabilmek için, hem meslek hem de bireysel olarak ilgili tüm tarafların güven duymaları gerekir. Bu güven olmasaydı, meslek ve pratiği de çökerdi.

Çeviri ve tarih hakkında neler yazılmayı bekliyor? Bazı akademisyenler yakın zamanda, çeviri geçmişlerinin hangi kitleler için yazılması gerektiğini sordu.

Kabul edilen görüş, çeviri tarihinin doğası gereği disiplinler arası olduğu yönündedir, ancak çeviri tarihçileri tarafından ne tür bir disiplinlerarasılığın üstlenilmesi veya en azından teşvik edilmesi gerektiği açık değildir. Bölüm 4’te disiplinlerarasılık konusuna dönüyoruz.

Burada, pratikte, çeviri tarihi ve çeviri çalışmaları ile diğer ayrık disiplinler arasındaki yaratıcı üretken ilişkiler için parametrelerin henüz test edilmediğini not ediyoruz.

Rönesans döneminde çeviri
Osmanlı’da Çeviri Tarihi
Sözlü çeviri tarihi
Çeviri stratejileri
İlk tercüman kimdir
20. yüzyıl çeviri tarihi
Antik çağda çeviri
türkiye’de çeviri tarihi

Öyleyse, çeviri tarihi temel soruları yenilemeye ve gelecekteki araştırmalar için yeni yollar önermeye nasıl yardımcı olabilir? Yakın gelecekte çeviri tarihinin ne olabileceğini öngörmenin bir parçası olarak, bir adım geriye gidip neler olduğunu inceleyelim.

“[Mütercim-tercümanlık] mesleği için geçmişi bilmenin önemi hafife alınamaz. Geçmişi bilmek, daha geniş edebiyat, felsefe ve fikir tarihlerine katkıda bulunma potansiyeline sahiptir.

Açıktır ki, her şey otomatik olarak çeviri tarihinin kapsamına girmez. Burada, çalıştığımız şeyin bir tür çeviri ürünü, bir metin, yazılı, sözlü veya grafiksel olduğunu iddia ediyoruz. Ayrıca amacımızı, dolaylı kültürlerarası iletişimin sonucu olan ürün türleriyle sınırlandırıyoruz.

Maddi veya maddi olmayan malların değişimi, transferi veya tahsis edilmesinde üçüncü bir tarafın varlığı, işlemin sonucunu mutlaka değiştirmez (her ne kadar çoğu zaman böyle olsa da). Tercüman Doña Marina, “La Malinche”, sevgilisi Hernán Cortés’in Meksika’yı fethetmesine vesile oldu.

İspanyol sömürgeciler için Nahuatl’ın tercümanı olarak rolü çeşitli karmaşık şekillerde ortaya çıktı. Kanıtlar, Cortés ve İspanyol ordusu adına karar alma rolü üstlendiğini ve İspanyol ve farklı Maya, Tlaxcalans, Totonac ve Aztek toplulukları arasında arabuluculuk yaptığını gösteriyor.

Bu tür figürlerin arabuluculuğunu ve kültürlerarası rollerini incelemek, neyin takas edildiği, satıldığı, el konulduğu veya kaybedildiğine ve nihai sonucun temelini oluşturan kültürel, politik ve dilsel dinamiklere ışık tutabilir (bu durumda, Aztek’in düşüşü). başkent Tenochtitlan ve Aztek İmparatorluğu’nun İspanyol fethi).

Aklımızda bulunan çeviri geçmişi için, çevirmenlerin ve müşterilerin çevirinin aktarımı ve alımında kullandıkları rol ve stratejilerin çeşitliliğini anlamak çok önemlidir. Üçüncü taraf bir oyuncu olarak, her tür kültürlerarası arabulucunun (çevirmen, tercüman, editör, yayıncı veya kullanıcı) en az bir diğer tarafla güven oluşturması gerekir.

Güven inşa etme ihtiyacı, müşteriler veya müşteriler tarafında çeşitli derecelerde güvensizlikten kaynaklanır. Bu güven veya güvensizlik derecelerini anlamak, kültürlerarası transferlerin altını çizen eşitsizlikleri (Doña Marina örneğinde olduğu gibi) ve bu tür ilişkisel dinamiklerin sonuçlarını aydınlatabilir: kolonileşme, yabancılaşma, cinsiyet ayrımcılığı, yanlış anlama, iletişim eksikliği veya sessizlik vb.

Bu nedenle, üç veya daha fazla partiyi içeren transferlerde güven esastır ve burada ikili işlemlere göre daha sorunludur. George Simmel’in deyimiyle, üçüncü taraf “durumun egoist bir sömürücüsü” olabilirse de, çok sayıda antik veya erken modern tercüman, hayatta kalmanın bir yolu olarak aracı rollere zorlanan köleler veya düşük sınıf öznelerdi. Yine de, arabulucu anonim veya görünmez olsa bile, üçüncü tarafa güven “anlaşma yapıcı” veya “anlaşmayı bozucu” dur.

Özellikle 1990’lardan beri, çeşitli çeviri çalışmaları akademisyenleri (ve birkaç kültür tarihçisi) tarih ve çeviri arasındaki ilişki hakkında canlı bir tartışmaya dahil oldu. Pym ve Avrupa merkezli Lieven D’hulst ve Sergia Adamo, çeviri ve çevirmen çalışmalarına daha fazla tarihin dahil edilmesi gerektiğini çeşitli şekillerde savundu. Jean Delisle, “tarihçilerin yaptığı gibi tarih yazmanın” gerekli olduğunu iddia etti.

Adamo’nun görüşüne göre, çeviri akademisyenleri “tarihsel farkındalıklarını” geliştirmelidir. Bu kesinlikle faydalı olacaktır, ancak çoğu zaman tarihçilerin çeviri farkındalığından yoksun olmaları da muhtemeldir. Yazılı metinler (literatür, arşiv belgeleri, arkeolojik eserler veya bilimsel veriler) üzerinde çalışan akademisyenler genellikle bir noktada bir çeviri ile uğraşırken, birincil veya ikincil kaynaklar olarak çevrilmiş metinlere olan güvenlerini kabul etmedeki başarısızlık nadir değildir.

The post Çeviri Tarihi Nedir? – Çeviri Tarihi – Çevirinin Geçmişi – Çeviri Yaptırma – Tercüme Yaptırma – Tercüme Yaptırma Fiyatları first appeared on Web Tercümanlık.